A particle meaning welfare, happiness, prosperity, health, and generally used to express a blessing or pious wish, (with Dative or Genitive); शं देवदत्ताय or देवदत्तस्य (often used in modern letters as an auspicious conclusion; इति शम्).
Derived forms and compounds
-
-कर sub voic, see under tbe word
-
-तम most wholesome, salutary; तदोडुराजः ककुभः करैर्मुखं प्राच्या विलिम्पन्नरुणेन शन्तेमैः Bhāg.1.29.2.
-
-ताति
- Adjective conferring happiness, propitious, auspicious. पाकः lac, red dye.
- cooking, maturing.
- Cathartocarpus Fistula (शम्याक; Marâthî बाहवा).
-
-पातः Cassia Fistula.
-
-भु
- see sub voic, see under tbe word
- To see, look at, inspect.
- To show, display.
-
शम् śam
- I. 4 Parasmaipada (शाम्यति, शान्त)
- To be calm, quiet or tranquil, be appeased or pacified (as a person); शाम्येत् प्रत्यपकारेण नोपकारेण दुर्जनः Ku.2.4; काकुत्स्थमुद्दिश्य समत्सरोऽपि शशाम तेन क्षितिपाललोकः R.7.3; शान्तो लवः Ubbayapada (Parasmaipada and Atmanepada)6. 7; Bh.2.75.
- To cease, stop, come to an end; चिन्ता शशाम सकलाऽपि सरोरुहाणाम् Bv.3.7; न जातु कामः कामानामुप- भोगेन शाम्यति Ms.2.94 'is not satisfied'.
- To be quelled, be extinguished or quenched; शशाम वृष्ट्यापि विना दवाग्निः R.2.14; Ubbayapada (Parasmaipada and Atmanepada)5.7.
- To desist, leave off (speaking etc.).
- To put an end to, destroy, kill (also 9 Parasmaipada in this sense) -Causal (शमयति-ते, but शामयति- ते in the sense of 'seeing', see शम् II).
- To appease, allay, calm, tranquillize, pacify, soothe; कः शीतलैः शमयिता वचनैस्तवाधिम् Bv.3.1; संरम्भं शमयामास R.15. 85;17.55; Ś.5.7.
- To put an end, to stop; वरेण शमितं लोकानलं दुग्धं हि तत्तपः Ku.2.56.
- To remove, avert; प्रतिकूलं दैवं शमयितुम् Ś.1.
- To subdue, tame, defeat, conquer, vanquish; शमयति गजानन्यान् गन्धद्विपः कलभोऽपि सन् V.5.18; R.9.12;11.59.
- To kill, destroy, slay; कर्णस्यात्मजमग्रतः शमयतः Ve.5.5.
- To quench, extinguish; शमितकुरुवंशप्रसविता Pt.4.5; सुतप्तमपि पानीयं शमयत्येव पावकम् H.1.85; Me.55.
- To leave off, desist, cease. -II. 1 Ubbayapada (Parasmaipada and Atmanepada) (शामयति-ते)
