श्रीमद्भगवद्गीताBhagavad Gītā · in the light of Sri Aurobindo, home
Sign in
ApteAll dictionariesSanskrit dictionaryDhātuPāṇiniConjugationDeclensionInflected formsParts of speechWord frequencyTree diagramAnalyzerRootsQuarter-verse indexMemorable linesNames

कोशःDictionaries

Apte Dictionary

V. S. Apte, The Practical Sanskrit–English Dictionary. Look up any word of the Gita in Devanagari, IAST or Harvard-Kyoto, or browse the headwords letter by letter.

Entry शिशिर

  1. शिशिरśiśiraa.Cool, cold, chill, frigid; कुरु यदुनन्दनचन्दनशिशिरतरेण करेण पयोधरे Gīt.12; R.14.3;16.49.

    [शश्-किरच् न. Uṇ.1.52]

    1. Cool, cold, chill, frigid; कुरु यदुनन्दनचन्दनशिशिरतरेण करेण पयोधरे Gīt.12; R.14.3;16.49.
    2. Cooling, removing heat; नवनलिनदलायमानशिशिरतारारुणायतनयनरुचिरः Bhāg.5.5.31.
    3. Relating or belonging to शिशिर; एवं तेषां ययौ मासो द्वितीयः शिशिरः सुखम् Rām.7.39.29. रः, रम् Dew, hoar-frost; पद्मानां शिशिराद्भयम्; जातां मन्ये शिशिरमथितां पद्मिनीं वान्यरूपाम् Me.85.
    4. The cold season (comprising the two months Māgha and Phālguna); कण्ठेषु स्खलितं गतेऽपि शिशिरे पुंस्कोकिलानां रुतम् Ś.6.3; अमृतं शिशिरे वह्निः Pt.1.128.
    5. Coldness, frigidity.

    Derived forms and compounds

    • -अंशुः, -करः, -किरणः, -दीधितिः, -रश्मिः the moon; बुध इव शिशिरांशोः V.5.21; शिशिरकिरणकान्तं वासरान्तेऽभिसार्य Śi.11.21; शिशिरदीधितिना रजन्यः Ṛs.3.2.

    • -अत्ययः, -अपगमः 'the close of the cold season', the spring season; स्वहस्तलूनः शिशिरात्ययस्य (पुष्पोच्चयः) Ku.3.61; उपहितं शिशिरापगमश्रिया R.9.31.

    • -उपचारः a refrigerator.

    • -कालः, -समयः the cold season.

    • -घ्नः an epithet of Agni.

    • -मथित Adjective pinched by cold.

    Source: ApteSearch all dictionariesAnalyse the word

Browse by letter

Headwords under श

Part 5 of 10 शिक्ष् – शीघ्रीयAll parts
  1. श – शपित
  2. शप्त – शल्ल
  3. शल्लक – शाबरिका
  4. शाबल्यम् – शिक्यित
  5. शिक्ष् – शीघ्रीय
  6. शीघ्ऱ्यम् – शुषिर
  7. शुषिरा – शैवल
  8. शैवलिनी – श्येन
  9. श्यै – श्लीपदिन्
  10. श्लील – श्वैत्रम्