श्रीमद्भगवद्गीताBhagavad Gītā · in the light of Sri Aurobindo, home
Sign in
ApteAll dictionariesSanskrit dictionaryDhātuPāṇiniConjugationDeclensionInflected formsParts of speechWord frequencyTree diagramAnalyzerRootsQuarter-verse indexMemorable linesNames

कोशःDictionaries

Apte Dictionary

V. S. Apte, The Practical Sanskrit–English Dictionary. Look up any word of the Gita in Devanagari, IAST or Harvard-Kyoto, or browse the headwords letter by letter.

Entry शुचि

  1. शुचिśucia.Clean, pure, clear; सकलहंसगुणं शुचि मानसम् Ki.5.13.

    [शुच्-कि]

    1. Clean, pure, clear; सकलहंसगुणं शुचि मानसम् Ki.5.13.
    2. White; अथ हिमशुचिभस्मभूषितम् Ki.18.15.
    3. Bright, resplendent; प्रभवति शुचिर्बिम्बोद्ग्राहे मणिर्न मृदां चयः Ubbayapada (Parasmaipada and Atmanepada)2.4.
    4. Virtuous, pious, holy, undefiled, unsullied; अय तु वेत्सि शुचिव्रतमात्मनः Ś.5.27; पथः शुचेर्दर्शयितार ईश्वराः R.3.46; Ki.5.13.
    5. Purified, cleansed, hallowed; सुतां तदीयां सुरभेः कृत्वा प्रतिनिधिः शुचिः R. 1.81; Ms.4.71.
    6. Honest, upright, faithful, true, guileless; सभायां वक्ति सामर्षः सावष्टम्भो नरः शुचिः Pt.1. 2.
    7. Correct, accurate.

    Derived forms and compounds

    • -मणिः

      1. a crystal.
      2. a jewel worn on the head.

    • -मल्लिका a kind of jasmine (Arabian).

    • -मानस Adjective pure-hearted.

    • -यन्त्रम् a machine through which fire-work is shot; वियदग्रमुदग्रमाविशन् शुचियन्त्रस्फुरित- स्फुलिङ्गकाः Śāhendra. 2.8.

    • -रोचिस् Masculine the moon.

    • -व्रत Adjective holy, virtuous.

    • -श्रवस् Name of Viṣṇu.

    • -षद् Adjective abiding in the path of virtue; स्वर्गापवर्गद्वाराय नित्यं शुचिषदे नमः Bhāg.4.24.37.

    • -समाचार Adjective maintaining pure practices.

    • -स्मित Adjective having a sweet or pleasant smile; शुचिस्मिता मध्यगता सुमध्यमा Ku.5.2; R.8.49.

    • -चिः

      1. The white colour.
      2. Purity, purification.
      3. Innocence, virtue, goodness, uprightness.
      4. Correctness, accuracy.
      5. The condition of a religious student.
      6. A pure man.
      7. A Brāhmaṇa.
      8. The hot season; क्रीडन् परिवृतः स्त्रीभिर्ह्रदिनीमा- विशच्छुचौ Bhāg.4.25.44; उपयवौ विदधन्नवमल्लिकाः शुचिरसौ चिरसौरभसंपदः Śi.6.22;1.58; R.3.3; Ku.5.2.
      9. The months of (a) Jyeṣṭha; यथोग्ररश्मिः शुचिशुक्रमध्यगः Mb.8.79-78 and (b) Āṣāḍha; शुक्रश्चित्रस्वनश्चैव शुचिमासं नयन्त्यमी Bhāg.12.11.36.
      10. A faithful or true friend.
      11. The sun.
      12. The moon.
      13. Fire; शुचीनां हृदयं शुचिः Mb.12.193.18.
      14. The sentiment of love (शृङ्गार).
      15. The planet Venus.
      16. The Chitraka tree.
      17. Acquittal.
      18. An oblation made to fire at the first feeding of an infant.
      19. Name of Śiva.
      20. The Arka plant.
      21. The sky; हंसः शुचिषद् Kaṭh.5.2.

    • -द्रुमः the sacred fig-tree.

    • -प्रणी Adjective sipping water.

    In the Gita6·116·4112·16

    शुचौ देशे प्रतिष्ठाप्य स्थिरमासनमात्मनः ।

    śucau deśe pratiṣṭhāpya sthiramāsanamātmanaḥ, — He should set in a pure spot his firm seat, neither too high, nor yet too low, covered with a cloth, with a deer skin, with sacred grass, and seated… 6·11
    • शुचौśucaulocative singular of the masculine form of the adjective śuci (pure).
    • शुचीनाम्śucīnāmnominative plural of the masculine form of the adjective śuci (pure) used as a noun (one who is pure).
    • शुचिःśuciḥnominative singular of the masculine form of the adjective śuci (pure).
    Source: ApteSearch all dictionariesAnalyse the word

Browse by letter

Headwords under श

Part 6 of 10 शीघ्ऱ्यम् – शुषिरAll parts
  1. श – शपित
  2. शप्त – शल्ल
  3. शल्लक – शाबरिका
  4. शाबल्यम् – शिक्यित
  5. शिक्ष् – शीघ्रीय
  6. शीघ्ऱ्यम् – शुषिर
  7. शुषिरा – शैवल
  8. शैवलिनी – श्येन
  9. श्यै – श्लीपदिन्
  10. श्लील – श्वैत्रम्