सारsāraa.Essential.
[सृ-घम्, सार्-अच् वा]
- Essential.
- Best, highest, most excellent; एतद्वः सारफल्गुत्वं बीजयोन्योः प्रकीर्तितम् Ms.9.56; द्वयोः सारं तुल्यं द्वितयमभियुक्तेन मनसा Mu.1.13.
- Real, true, genuine.
- Strong, vigorous; सारबलम् Kau. Atmanepada 1; सुयुद्धकामुकं सारमसारं विपरीतकम् Śukra.4.872.
- Sound, thoroughly proved.
- Highest or best (at the end of comp.); त्रिवर्गसारः Ku.5.38.
- Just, right; पृथोस्तत् सूक्तमाकर्ण्य सारं सुष्ठु मितं मधु Bhāg.4.22.17.
- Speckled, motley.
- Driving away; योऽयं दिधक्षोर्दावपावकस्य गरिम- सारः सीकरासारः B. R.2.6/61.
Derived forms and compounds
-
-रः, -रम् (but usually Masculine only except in the first 4 senses)
-
-रा
- Dūrvā grass.
- Kuśa grass.
-
-रम्
- Water
- Fitness, propriety.
- Wood, thicket.
- Steel.
-
-अपराधौ Masculine Dual the ability (of a criminal to suffer) and the nature of crime; the greatness of the crime; सारापराधौ चालोक्य दण्डं दण्ड्येषु पातयेत् Ms.8. 126; Compare 9.262.
-
-असार Adjective valuable and worthless, strong and weak.
-
-दा
- Name of Sarasvatī.
- of Durgā.
-
-द्रुमः the Khadira tree.
-
-फल्गु Adjective superior and inferior; Kau. Atmanepada 2.7. denotes that the rest of the word under consideration is to be suppliedत्वम् goodness and badness; comparative importance; एतद्वः सारफल्गुत्वं बीज- योन्योः प्रकीर्तितम् Ms.9.56.
-
-भङ्गः loss of vigour.
-
-भाण्डम्
- a natural vessel.
- a bale of goods, merchandise.
- implements.
-
-मार्गणम् searching for pith or marrow.
-
-मितिः the Veda.
-
-योध Adjective consisting of excellent warriors.
-
-लोहम्
- steel.
- (रम्) worth and worthlessness; सारासारं च भाण्डानाम् Ms.9.331.
- substance and emptiness.
- strength and weakness. denotes that the rest of the word under consideration is to be suppliedविचारः consideration of strong and weak points etc.
-
-गन्धः sandal wood.
-
-गात्र Adjective strong-limbed.
-
-गुणः a principal virtue.
-
-गुरु Adjective heavy with weight.
-
-ग्रीवः Name of Śiva.
-
-जम् fresh butter.
-
-तरुः
- the plantain tree.
- Essence, essential part, quintessence; स्नेहस्य तत् फलमसौ प्रणयस्य सारः Māl.1. 9; Ubbayapada (Parasmaipada and Atmanepada)6.22; असारे खलु संसारे सारमेच्चतुष्टयम् । काश्यां वासः सतां संगो गङ्गांम्भः शंभुसेवनम् ॥ Dharm.14.
- Substance, pith.
- Marrow; निःशेषं शकलितवल्कलाङ्गसारैः Ki.17.62.
- Real truth, main point.
- The sap or essence of trees; as in खदिरसार, सर्जसार.
- Summary, epitome, compendium.
- Strength, vigour, power, energy; सारं धरित्रीधरणक्षमं च Ku.1.17; R.2.74.
- Prowess, heroism, courage; राज्ञा हिमवतः सारो राज्ञः सारो हिमाद्रिणा R.4.79.
- Firmness, hardness.
- Wealth, riches; गामात्तसाराम् R.5.26.
- Nectar.
- Fresh butter.
- Air, wind.
- Cream, coagulum of curds.
- Disease.
- Matter, pus.
- Worth, excellence, highest perception.
- A man at chess.
- Impure carbonate of soda.
- A figure of speech corresponding to English 'climax'; उत्तरोत्तरमुत्कर्षो भवेत् सारः परावधिः K. Parasmaipada1.
- The heart.
- Course, motion.
- Extension.
- Any or chief ingredient.
- (In Rhet.) A kind of climax.
- Dung.
- Pus.
