Apte Dictionary

1. सुरsuragold.

   Derived forms and compounds

   • -अर्हम्

     1. gold.
     2. saffron.
     3. yellow sandal.

   • -आचार्यः an epithet of Bṛihaspati.

   • -आपगा 'the heavenly river', an epithet of the Ganges.

   • -अरिः

     1. an enemy of gods, a demon; गतं भयं भीरु सुरारिसंभवम् V.1.6.
     2. the chirp of a cricket. denotes that the rest of the word under consideration is to be suppliedहन् Masculine Name of Śiva. denotes that the rest of the word under consideration is to be suppliedहन्तृ Name of Viṣṇu.

   • -अर्चनम् the worship of gods.

   • -अर्चावेश्मन् Neuter a household temple, a chamber containing the idols of deities; ब्रह्मचारिपरिचारि सुरार्चावेश्म राजऋषिरेष विवेश Name21.21.

   • -आलयः

     1. the mountain Meru.
     2. heaven, paradise.
     3. a temple; पूर्तं सुरालयारामकूपाजीव्यादि- लक्षणम् Bhāg.7.15.49.

   • -आश्रयः Meru.

   • -आस्पदम् a temple.

   • -इज्यः Name of Bṛihaspati.

   • -इज्या the sacred basil.

   • सुरः surḥ

     1. सुष्ठु राति ददात्यभीष्टं सु-रा-क्त
     2. A god, deity; सुराप्रतिग्रहाद् देवाः सुरा इत्यभिविश्रुताः Rām.; सुधया तर्पयते सुरान् पितॄंश्च V.3.7; R.5.16.
     3. The number 'thirty-three'.
     4. The sun.
     5. A sage, learned man.
     6. An idol.

   • -अङ्गना a celestial woman or damsel, an apsaras; प्रतिघाय समाधिभेदिनीं हरिरस्मै हरिणीं सुराङ्गनाम् R.8.79.

   • -अद्रिः the mountain Meru.

   • -अधिपः an epithet of Indra.

   • -अध्यक्षः

     1. Name of Śiva.
     2. (री) the celestial Ganges.
     3. Durgā.

   • -गणः

     1. Name of Śiva.
     2. a host of gods.

   • -गण्डः a kind of boil, disease.

   • -गिरिः

     1. mount Meru. इन्द्रः, ईशः, ईश्वरः Name of Indra.
     2. Name of Viṣṇu. (उपेन्द्रः); स्वर्लोकमागच्छ गतज्वरश्चिरं सुरेन्द्र गुप्तं गतदोषकल्मषम् Rām.1.15.34. denotes that the rest of the word under consideration is to be suppliedगोपः a cochineal. denotes that the rest of the word under consideration is to be suppliedजित् Masculine Name of Garuḍa.

   • -इभः a celestial elephant.

   • -इष्टः the Sāla tree.

   • -ईशः

   • -उत्तमः

     1. the sun.
     2. Indra.

   • -उत्तरः sandal-wood.

   • -उपम Adjective god-like, divine.

   • -ऋषिः (सुरर्षिः) a divine sage.

   • -कारुः an epithet of Viśvakarman.

   • -कार्मुकम् rain bow.

   • -द्विपः

     1. an elephant of the gods.
     2. Name of Airāvata; सुरद्विपास्फालन- कर्कशाङ्गुलौ R.3.55.

   • -द्विष्

     1. Masculine
     2. a demon; प्रणिपत्य सुरा- स्तस्मै शमयित्रे सुरद्विषाम् R.1.15.
     3. Rāhu उपस्थिता शोणित- पारणा मे सूरद्विषश्चान्द्रमसीं सुधेव R.2.39.

   • -धनुस्

     1. Neuter
     2. rainbow; सुरधनुरिदं दूराकृष्टं न नाम शरासनम् V.4.1.
     3. kind of nail mark; स्वापराधमलुपत् पयोधरे मत्करः सुरधनुष्करस्तव Name18.134.

   • -धुनी the Ganges.

   • -धूपः turpentine, resin.

   • -नदी, -निम्नगा an epithet of the Ganges.

   • -पतिः an epithet of Indra.

   • -पथम् the sky, heaven.

   • -पर्वतः the mountain Meru; quod vide, which see

   • -पादपः a tree of paradise; such as the कल्पतरु.

   • -प्रतिष्ठा the setting up of an idol.

   • -गुरुः

     1. an epithet of Bṛihaspati; धर्मः शास्त्रं सुरगुरुमतिः शौचमाचारचिन्ता सस्यैः पूर्णे जठरपिठरे प्राणिनां संभवन्ति Pt.5.97.
     2. the planet Jupiter.
     3. Name of Vi- ṣṇu; ब्रह्मा सुरगुरुः स्थाणुर्मनुः कः परमेष्ठ्यथ Mb.1.1.32.

   • -ग्रामणी Masculine Name of Indra.

   • -जनः the race of gods.

   • -ज्येष्ठः an epithet of Brahman.

   • -तरङ्गिणी the Ganges.

   • -तरुः a tree of paradise.

   • -तोषकः the jewel called Kaustubha; quod vide, which see

   • -दारु Neuter the Devadāru tree.

   • -दीर्घिका an epithet of the Ganges.

   • -दुन्दुभी the sacred basil.

   • -प्रियः

     1. Name of Indra.
     2. of Bṛihaspati.

   • -भूयम् identification with a deity, deification, apotheosis.

   • -भूरुहः the Devadāru tree.

   • -भूषणम् a necklace of pearls consisting of 18 strings and 4 Hastas long; Bṛ. S.

   • -मन्दिरम् a temple; उत्तुङ्गसौधसुरमन्दिरगोपुराट्ट ... Māl.9.1.

   • -मृत्तिका alum-slate.

   • -युवतिः Feminine a celestial damsel.

   • -राज्यम् dominion over the gods.

   • -लासिका a flute, pipe.

   • -लोकः

     1. heaven. denotes that the rest of the word under consideration is to be suppliedसुन्दरी सुन्दरी, स्त्री a celestial woman; ऊरूद्भवा नरसखस्य मुनेः सुरस्त्री V.1.3.
     2. Name of Durgā.

   • -स्थानम्

     1. a temple.
     2. a celestial woman.
     3. Name of Durgā.

   • -वर्त्मन् Neuter the sky.

   • -वल्लभा white Dūrvā grass.

   • -वल्ली the sacred basil.

   • -विद्विष्, -वैरिन्, -शत्रुः Masculine an evil spirit, a demon.

   • -विलासिनी an apsaras.

   • -वीथिः Name of the way of the नक्षत्रs; नक्षत्रमार्गं विपुलं सुरवीथीति विश्रुतम् Mb. 3.43.12.

   • -शाखिन् m the Kalpataru quod vide, which see

   • -श्वेता a small (white) house-lizard.

   • -सद्मन् Neuter heaven, paradise.

   • -सालः a wish-fulfilling tree, a kalpavrikṣa; ददतोऽभिमतं समस्फुरन् सुरसाला भुवमागता इव Śāhendra.2.57.

   • -सरित् सिन्धुः Feminine the Ganges; सुरसरिदिव तेजो वह्निनिष्ठ्यूतमैशम् R.2. 75.

   • -ईश्वरः

     1. Name of Indra.
     2. of Śiva.

   In the Gita·2·8

   राज्यं सुराणामपि चाधिपत्यम् ॥

   • सुराणाम्surāṇāmgenitive plural of the masculine noun sura (god).

   Source: ApteSearch all dictionariesAnalyse the word

Browse by letter

• सीध्रम्
• सीप
• सीमन्
• सीमन्त
• सीमन्तक
• सीमन्तयति
• सीमन्तित
• सीमन्तिनी
• सीमा
• सीमिक
• सीर
• सीरक
• सीरिन्
• सीर्णि
• सीलन्ध
• सीलम्
• सीव्
• सीवक
• सीवनम्
• सीवनी
• सीसजम्
• सीसम्
• सीहुण्ड
• सु
• सुख्
• सुख
• सुखंकर
• सुखंघुण
• सुखयति
• सुखाकृ
• सुखाकृत
• सुखायते
• सुखित
• सुखिन्
• सुजूष्
• सुट्
• सुटङ्क
• सुट्ट्
• सुडीनकम्
• सुत
• सुतंगम
• सुतवत्
• सुता
• सुति
• सुतिन्
• सुतिनी
• सुतीयति
• सुतुस्
• सुत्या
• सुत्रामन्
• सुत्वन्
• सुदि
• सुधन्वाचार्य
• सुधा
• सुधित
• सुधिति
• सुनफा
• सुनार
• सुनासी
• सुनीथ
• सुन्द
• सुन्दर
• सुप्
• सुप्त
• सुप्ति
• सुम
• सुम्नम्
• सुयामुन
• सुर्
• सुर
• सुरङ्ग
• सुरभि
• सुरभिका
• सुरभित
• सुरभिमत्
• सुरभी
• सुरला
• सुरा
• सुरुङ्गा
• सुरुङ्गाहि
• सुरेभम्
• सुवन
• सुवर्ण
• सुवर्णकम्
• सुवर्णवत्
• सुविदत्र
• सुषम
• सुषवी
• सुषाढ
• सुषि
• सुषिर
• सुषुप्तम्
• सुषुप्ति
• सुषुप्सा
• सुषुम्ण
• सुषेण
• सुष्ठु
• सुष्मम्
• सुसवी
• सुह्
• सुह्मा
• सू
• सूक
• सूकर
• सूक्ष्म
• सूक्ष्मता
• सूच्
• सूच
• सूचक
• सूचनी
• सूचा
• सूचि
• सूचिक
• सूचिका
• सूचित
• सूचिन्
• सूचिनी
• सूचिवत्
• सूची
• सूच्य