अनन्तरanantaraContiguity, proximity; अनन्तरविहिते चास्यासने K.93.
- Contiguity, proximity; अनन्तरविहिते चास्यासने K.93.
- Brahman, the supreme soul (as being of one entire essence).
Derived forms and compounds
-
-रम्
- Indeclinable [Strictly it is Accusative of time कालात्यन्तसंयोगः; नास्ति अन्तरं यथा स्या तथा]
- the child of a Kṣatriyā or Vai- śyā mother, by a father belonging to the caste immediately above the mother's, स्त्रीष्वनन्तरजातासु द्विजैरुत्वादिता- न्सुतान् । सदृशानेव तानाहुर्मातृदोषविगर्हितान् ॥ Ms.1.6.
- born immediately before or after; a younger or elder brother. Legitimate son (औरसः); आत्मा पत्रश्च विज्ञेयस्तस्या- नन्तरजश्च यः Mb.13.49.3. (-जा) a younger or elder sister; अनुष्ठितानन्तरजाविवाहः R.7.32.; so denotes that the rest of the word under consideration is to be suppliedजात.
- Immediately after, afterwards.
- (with a prepositional force) After (with Ablative); पुराणपत्त्रापग- मादनन्तरम् R.3.7; त्यागाच्छान्तिरनन्तरम् Bg.12.12; गोदानविधे- रनन्तरम् R.3.33,36.;2.71; स्वामिनोऽनन्तरं भृत्याः Pt.1; rarely with Genitive; अङ्गदं चाधिरूढस्तु लक्ष्मणोऽनन्तरं मम Rām.; or in comp.; घनोदयाः प्राक् तदनन्तरं पयः Ś7.3.; R.4. 2.; Ms.3.252, Y.2.41; वचनानन्तरमेव K.78 immediately after those words.
-
-जः or जा अनन्तरस्या अनन्तरवर्णाया मातुः जायते
-
अनन्तर anantara, Adjective
- [नास्ति अन्तरं व्यवधानं, मध्यः; अवकाशः etc. यस्य]
- Having no interior or interior space, limitless; तदेतत् ब्रह्म अपूर्वमनन्तरं अवाह्यम् Br. Up.2.5.19.
- Having no interval or interstice or pause (of space or time); compact, close; हलोऽनन्तराः संयोगः ParasmaipadaI.1.7, See संयोग.
- (a) Contiguous, neighbouring, adjoining; Rām.4.21. 14; अनयत् प्रभुशक्तिसंपदा वशमेको नृपतीननन्तरान् R.8.19; भारतवर्षा- दुत्तरेण अनन्तरे किंपुरुषनाम्नि वर्षे K.136; immediately adjoining; Ki.2.53. R.7.21; not distant from (with Ablative); आत्मनोऽनन्तरममात्यपदं ग्राहितः Mu.4; ब्रह्मावर्तादनन्तरः Ms.2.19 (Kull. अनन्तरः किंचिदूनः); अरेः अनन्तरं मित्रम् 7.158; or in comp.; विषयानन्तरो राजा शत्रुः Ak. who is an immediate neighbour.
- Immediately before or after; Rām.4. 29.31. तदिदं क्रियतामनन्तरं भवता बन्धुजनप्रयोजनम् Ku.4.32 soon after, just afterwards; अनन्तरोदीरितलक्ष्मभाजौ पादौ यदीयावुपजातयस्ताः Chānd. M. having characteristics mentioned just before.
- Following, coming close upon (in comp.); शङ्खस्वनानन्तरपुष्पवृष्टि Ku.1.23;2.53; denotes that the rest of the word under consideration is to be suppliedकर- णीयम् Ś.4 the next duty, what should be done next.
- Belonging to the caste immediately following; पुत्रा येऽनन्तरस्त्रीजाः Ms.1.14.
- Uninterrupted, unbroken, continuous. सुखदुःखावृते लोके नेहास्त्येकमनन्तरम् Mb.12.153. 89.
- Straight, direct (साक्षात्). अथवाऽनन्तरकृतं किंचिदेव निदर्शनम् Mb.12.35.9.
-
-रम् न. त.
