Apte Dictionary

1. आपद्āpad(मम्) N. of a पर्व in Bhārata.

   1. (मम्) Name of a पर्व in Bhārata.
   2. A series of calamities; पीडा चापदकालश्च Mb.12.59.47.
   3. To bring about, bring to pass, accomplish, effect; कूजद्भिरापादितवंशकृत्यम् R.2.12; Śānti. 3.19.
   4. To lead or reduce to, cause to suffer; आपाद्यते न व्ययमन्तरायैः R.5.5.
   5. To cause, to produce, bring on; लघिमानमापादयति K.15,19; दोषमपि गुणत्वमापादयति makes the best of a bad matter.
   6. To reach or attain to.
   7. To spread, circulate (as news).
   8. To turn or change into; एकामपि काकिणीं कार्षापणलक्षमापादयेम Dk.156.

   Derived forms and compounds

   • आपद् āpad, Feminine

     1. आ-पद्-क्विप् A calamity, misfortune, danger, distress, adversity; दैवीनां मानुषीणां च प्रतिहर्ता त्वमापदाम् R.1.6; अविवेकः परमापदां पदम् Ki.2.3,14; प्रायो गच्छति यत्र भाग्यरहितस्तत्रैव यान्त्यापदः Bh.2.9; आपदि स्था, आपदं प्राप् to fall into difficulty. -Compound -कल्पः an alternative to be used in times of difficulty; -कालः days of adversity, time of distress, hour of danger; अब्राह्मणादध्ययनमापत्काले विधीयते Ms.2.241,11.28. -कालिकAdjective (-का, -की Feminine) occurring in time of difficulty. गत, ग्रस्त, प्राप्त fallen into misfortune, involved in difficulties.
     2. unfortunate, unhappy, distressed.

   • -धर्मः आपदि कर्तव्यो धर्मः a practice, profession, or course of procedure, not usually proper for a caste, but allowable in times of extreme distress or calamity; Ms.1.116, एते चतुर्णां वर्णानामापद्धर्माः प्रकीर्तिताः 1.13.

   • आपद् āpad

     1. 4 Ā.
     2. To go near, walk towards, approach; एष रावणिरापादि वानराणां भयंकरः Bk.15.89.
     3. To enter into, go to, attain to (a place, state etc.); वक्त्रमापद्य मारुतः Śik.9; निर्वेदमापद्यते becomes disgusted Mk.1.14; आपेदिरेऽम्बरपथम् Bv.1.17; क्षीरं दधिभावमापद्यते Ś. B. milk turns into curds; पाण्डुरतामापद्यमानस्य K.69 becoming pale; 16; विस्मयमापेदे 179; श्लोकत्वमापद्यत यस्य शोकः R.14.7 assumed the form of a verse; चिन्तामापेदे Dk.13 fell a-thinking; so विश्वासम्, निर्वृतिम्, संशयम्, वशम्, पञ्चत्वम् etc. पुनः पुनर्वशमापद्यते मे Kaṭh.1.2.6.
     4. To get into trouble, fall into misfortune; अर्थधर्मौ परित्यज यः काममनुवर्तते । एवमापद्यते क्षिप्रं राजा दशरथो यथा ॥ Rām.; see आपन्न below.
     5. To happen, occur; जित्सोर्नूनमापादि ध्वंसोऽयं तां निशाचरात् Bk.6.31; एवमापद्यते M.1 so it is. -Causal

   Source: ApteSearch all dictionariesAnalyse the word

Browse by letter

• आनाथ्यम्
• आनाय
• आनायिन्
• आनाय्य
• आनाह
• आनाहिक
• आनिर्हत
• आनिल
• आनी
• आनीत
• आनीति
• आनील
• आनुकल्पिक
• आनुकूलिक
• आनुकूल्यम्
• आनुगतिक
• आनुगत्यम्
• आनुगुण्यम्
• आनुग्रामिक
• आनुजीवर
• आनुजीव्यम्
• आनुनासिक्यम्
• आनुपथ्य
• आनुपदिक
• आनुपूर्वम्
• आनुपूर्वे
• आनुमानिक
• आनुयात्रम्
• आनुयात्रिक
• आनुरक्ति
• आनुरूप्यम्
• आनुलेपिक
• आनुलोमिक
• आनुलोम्य
• आनुवंश्य
• आनुविधित्सा
• आनुवेश्य
• आनुशासनिक
• आनुशूक
• आनुश्र
• आनुश्रव
• आनुषक्
• आनुषङ्गिक
• आनुष़ज्
• आनुषूक
• आनुष्ठुभ
• आनुसूय
• आनूकम्
• आनूप
• आनूपक
• आनृण्यम्
• आनृत्
• आनृत
• आनृशंस
• आनेतव्य
• आनेतृ
• आनेय
• आनैपुणम्
• आनैश्वर्यम्
• आन्त
• आन्तःपुरिक
• आन्तर
• आन्तरतम्यम्
• आन्तराल
• आन्तरि
• आन्तर्गणिक
• आन्तर्गेहिक
• आन्तर्वेदिक
• आन्तिका
• आन्त्य
• आन्त्र
• आन्त्रिक
• आन्दोल्
• आन्दोल
• आन्दोलनम्
• आन्धस
• आन्धसिक
• आन्ध्यम्
• आन्ध्र
• आन्न
• आन्यतरेय
• आन्यभाव्यम्
• आन्वयिक
• आन्वाहिक
• आन्वीक्षिकी
• आन्वीपिक
• आप्
• आप
• आपक
• आपकर
• आपक्व
• आपगा
• आपगेय
• आपच्चिक
• आपण
• आपणक
• आपत्
• आपतनम्
• आपति
• आपतिक
• आपतित
• आपत्ति
• आपत्य
• आपथि
• आपद्
• आपदा
• आपदेव
• आपनम्
• आपनिक
• आपन्न
• आपमित्यक
• आपया
• आपयितृ
• आपरपक्षीय
• आपराह्णिक
• आपर्तुक
• आपव
• आपवर्ग्य
• आपस्
• आपस्कर