कलाkalāthe moon. कला च सा कान्तिमती कलाभृतः Ku.5.71.
- the moon. कला च सा कान्तिमती कलाभृतः Ku.5.71.
- an artist etc.
Derived forms and compounds
-
कला kalā
- कल्-कच् A small part of anything; स एष संवत्सरः प्रजापतिः षोडशकलास्तस्य Bṛi. Up.1.5.14; विन्देम देवतां वाचममृतामात्मनः कलाम् Ubbayapada (Parasmaipada and Atmanepada)1.1; a bit, jot; कलामप्यकृतपरि- लम्बः K.34; सर्वे ते मित्रगात्रस्य कलां नार्हन्ति षोडशीम् Pt.2. 59; Ms.2.86,8.36; a sixteenth part; यथा कलं यथा शफं यथा ऋणं संनयामसि Rv.8.47,17; a symbolic expression of the number sixteen; Hch.
- A digit of the moon (these are sixteen); जगति जयिनस्ते ते भावा नवेन्दु- कलादयः Māl.1.36; Ku.5.71; Me.91.
- Interest on capital (consideration paid for the use of money); घनवीथिवीथिमवतीर्णवतो निधिरम्भसामुपचयाय कलाः Śi.9.32. (where कला means 'digits' also).
- A division of time variously computed; one minute, 48 seconds, or 8 seconds. Mb.1.25.14;12.137.21.
- The 6th part of one thirtieth part of a zodiacal sign, a minute of a degree.
- Any practical art (mechanical or fine); there are 64 such arts, as music, dancing etc. मातृवदस्याः कलाः Mbh. on ParasmaipadaIV.1.9. (See कामधेनु टीका on काव्यालङ्कारसूत्र 7.)
- Skill, ingenuity.
- Fraud, deceit.
- (In Prosody) A syllabic instant.
- A boat.
- The menstrual discharge.
- A term for the seven substrata of the elements of the human body; (they are: आद्या मांसधरा प्रोक्ता द्वितीया रक्तधारिणी । मेदोधरा तृतीया तु चतुर्थीं श्लेष्मधारिणी ॥ पञ्चमी च मलं धत्ते षष्टी पित्तधरा मता । रेतोधरा सप्तमी स्यात् इति सप्त कलाः स्मृताः ॥
- An atom.
- A term for the embryo.
- A fleshy part near the tail of the elephant (also कलाभागः); Mātaṅga Latin3.2.
- Enumeration.
- A form (स्वरूप); लीलया दधतः कलाः Bhāg. 1.1.17.
- Prowess (शक्ति); संहृत्य कालकलया कल्पान्त इदमीश्वरः Bhāg.11.9.16.
- Compound अन्तरम् another digit.
- interest, profit; मासे शतस्य यदि पञ्च कलान्तरं स्यात् Līlā.
-
-अयनः a tumbler, a dancer (as on the sharp edge of a sword).
-
-आकुलम् deadly poison.
-
-केलि Adjective gay, wanton. (-लिः) an epithet of Kāma.
-
-क्षयः waning (of the moon); R.5.16.
-
-धरः, -निधिः, -पूर्णः the moon; अहो महत्त्वं महतामपूर्वं विपत्तिकालेऽपि परो- पकारः । यथास्यमध्ये पतितोऽपि राहोः कलानिधिः पुण्यचयं ददाति ॥ Udb.
-
-न्यासः a tattooing person's body with particular mystical marks.
-
-भृत् Masculine
