कलुषkaluṣaDirt filth, mud; विगतकलुषमम्भः Ṛs.3.22.
Derived forms and compounds
-
-षम्
- Dirt filth, mud; विगतकलुषमम्भः Ṛs.3.22.
- Sin; कलुषेणाद्य महता मेदिनी परिमुच्यताम् Rām.2.96.27.
- Wrath.
-
-मानस Adjective evil-minded; अथाब्रवीत्सुतान् कद्रूर्नागान् कलुषमानसा Bm.1.11 -योनिज Adjective illegitimate, of impure origin; Ms.1.57,58.
-
कलुष kaluṣa, Adjective
- कल्-उषच् Uṇ.4.75
- Turbid, dirty, muddy, foul; गङ्गारोधःपतनकलुषा गृह्णतीव प्रसादम् V.1.9; Ki.8.32; Ghat.13;
- Choked, hoarse, husky; कण्ठः स्तम्भितबाष्प- वृत्तिकलुषः Ś.4.6.
- Bedimmed; full of; Ś.6.9.
- Angry, displeased, excited; Ubbayapada (Parasmaipada and Atmanepada)3.13; भावावबोधकलुषा दयितेव रात्रौ R.5.64 (Malli. takes कलुष to mean 'unable', 'incompetent').
- Wicked, sinful, bad.
- Cruel, censurable; त्वां प्रत्यकस्मात्कलुषप्रवृत्तौ R.14.73.
- Dark, opaque.
- Idle, lazy.
- Perverted; denotes that the rest of the word under consideration is to be suppliedभूतायां वुद्धौ Pt.3.185; कालुष्यमुपयाति बुद्धिः etc.
-
-षः A buffalo.
