श्रीमद्भगवद्गीताBhagavad Gītā · in the light of Sri Aurobindo, home
Sign in
ApteAll dictionariesSanskrit dictionaryDhātuPāṇiniConjugationDeclensionInflected formsParts of speechWord frequencyTree diagramAnalyzerRootsQuarter-verse indexMemorable linesNames

कोशःDictionaries

Apte Dictionary

V. S. Apte, The Practical Sanskrit–English Dictionary. Look up any word of the Gita in Devanagari, IAST or Harvard-Kyoto, or browse the headwords letter by letter.

Entry पङ्गुल

  1. पङ्गुलpaṅgulaa.Lame, crippled; चक्षुषा विप्रहीणस्य पङ्गुलस्य जडस्य वा । हरेत यो वै सर्वस्वं तं विद्याद् ब्रह्मघातिनम् ॥

    Lame, crippled; चक्षुषा विप्रहीणस्य पङ्गुलस्य जडस्य वा । हरेत यो वै सर्वस्वं तं विद्याद् ब्रह्मघातिनम् ॥

    Derived forms and compounds

    • -लः

      1. A horse of silvery white colour.
      2. The planet Śani. पच् I. 1 Ubbayapada (Parasmaipada and Atmanepada) (पचति-ते, पपाच-पेचे, आपक्षीत्-अपक्त, पक्ष्यति-ते, पक्तुम्, पक्व)
      3. To cook, roast, dress (as food etc.) (said to govern two accusatives; as तण्डुलानोदनं पचति, but this use is very rare in classical Sanskrit); यः पचत्यात्मकारणात् Ms. 3.118; शूले मत्स्यानिवापक्ष्यन् दुर्बलान् बलवत्तराः 7.2; Bh.1.85.
      4. To bake, burn (as bricks); see पक्व
      5. To digest (as food); पचाम्यन्नं चतुर्विधम् Bg.15.14.
      6. To ripen, mature,
      7. To bring to perfection, develop (as understanding).
      8. To melt (as metals).
      9. cook (for oneself) (Ā.tm).-Pass. (पच्यते)
      10. To be cooked.
      11. To become ripe, matured or developed, ripen; (Figurative) to bear fruit, attain perfection or fulfilment; सद्य एव सुकृतां हि पच्यते कल्पवृक्षफलधर्मि काङ्क्षितम् R.11.5.
      12. To be inflamed.-Causal विdenotes that the rest of the word under consideration is to be supplied To mature, develop, ripen, bear fruit; गर्भशालिसधर्माणस्तस्य गूढं विपेचिरे R.17.53.
      13. To digest.
      14. To cook thoroughly. -II.
      15. (पाचयति-ते) To cause to be cooked, to have cooked or dressed (food etc.).
      16. To cause to ripen or develop, bring to maturity, perfection, or completion.
      17. To cure, heal. -Desid. (पिपक्षति) To wish to cook etc. -With परि to ripen, mature, develop.
      18. Ā. (पचते) To make clear or evident; see (पञ्चते) also. -Causal
      19. To explain fully, dilate upon, amplify.
      20. To spread.
    Source: ApteSearch all dictionariesAnalyse the word

Browse by letter

Headwords under प

Part 1 of 38 प – पठकAll parts
  1. प – पठक
  2. पठनम् – पनस्यति
  3. पनस्यु – पराहन्
  4. परि – परिचिन्त्
  5. परिचिन्तनम् – परिनिष्पत्ति
  6. परिन्यास – परिमृज्
  7. परिमृद् – परिशुश्रूषा
  8. परिशुष् – परेत
  9. परेति – पर्वतीकृ
  10. पर्वतीय – पाचक
  11. पाचन – पादक्रमिक
  12. पादयति – पारिन्द्र
  13. पारिपन्थिक – पाशिक
  14. पाशिक्यम् – पिनाकी
  15. पिन्यास – पुण्ड्
  16. पुण्ड – पुष्पंधय
  17. पुष्पकम् – पृषोदर
  18. पृषोद्यानम् – पौंश्चलेय
  19. पौंश्चल्यम् – प्रकाश्
  20. प्रकाश – प्रघुण
  21. प्रघूर्ण – प्रण
  22. प्रणख – प्रतिग्रहिन्
  23. प्रतिग्रहीतृ – प्रतिबन्धि
  24. प्रतिबन्धिन् – प्रतिशक्
  25. प्रतिशम – प्रतीपायते
  26. प्रतीरम् – प्रत्युत्क्रम
  27. प्रत्युत्थानम् – प्रधानेन
  28. प्रधारण – प्रभञ्ज्
  29. प्रभञ्जनम् – प्रमेदित
  30. प्रमेय – प्रवयस्
  31. प्रवर – प्रवेल
  32. प्रवेश – प्रसारणम्
  33. प्रसारिणी – प्रहर्षणम्
  34. प्रहर्षित – प्राति
  35. प्रातिका – प्रार्थनीय
  36. प्रार्थयितृ – प्रेङ्ख्
  37. प्रेङ्ख – प्लक्ष
  38. प्लव – प्सुर