श्रीमद्भगवद्गीताBhagavad Gītā · in the light of Sri Aurobindo, home
Sign in
ApteAll dictionariesSanskrit dictionaryDhātuPāṇiniConjugationDeclensionInflected formsParts of speechWord frequencyTree diagramAnalyzerRootsQuarter-verse indexMemorable linesNames

कोशःDictionaries

Apte Dictionary

V. S. Apte, The Practical Sanskrit–English Dictionary. Look up any word of the Gita in Devanagari, IAST or Harvard-Kyoto, or browse the headwords letter by letter.

Entry पञ्चम

  1. पञ्चमpañcamaA fifth.

    Derived forms and compounds

    • -मम्

      1. A fifth.
      2. Sexual intercourse (मैथुन), the fifth मकार of the Tāntrikas.

    • -मम् Indeclinable For the fifth time, fifthly; Ms.8.125.

    • -मी

      1. The fifth day of a lunar fortnight.
      2. The ablative case (in Grammar).
      3. An epithet of Draupadī.
      4. A chequered board for playing at draughts.

    • -आस्यः the cuckoo.

    • -स्वरम् Name of a metre; Parasmaipada R.

    • पञ्चम pañcama, Adjective

      1. (-भी Feminine) The fifth.
      2. Forming a fifth part.
      3. Dexterous, clever.
      4. Beautiful, brilliant.

    • -मः

      1. The fifth (or in later times the seventh) note of the Indian gamut; it is said to be produced by the cuckoo (कोकिलो रौति पञ्चमम् Nārada), and is so called because it is produced from 5 parts of the body: वायुः समुद्गतो नाभेरुरोहृत्कण्ठमूर्धसु । विचरन् पञ्चमस्थानप्राप्त्या पञ्चम उच्यते ॥.
      2. Name of a Rāga or musical mode (sung in the above note); व्यथयति वृथा मौनं तन्वि प्रपञ्चय पञ्चमम् Gīt.1; so उदञ्चितपञ्चमरागम् Gīt.1.
      3. The fifth consonant of a class; id est, that is a nasal.

    In the Gita18·14

    विविधाश्च पृथक्चेष्टा दैवं चैवात्र पञ्चमम् ॥

    vividhāśca pṛthakceṣṭā daivaṁ caivātra pañcamam. — These five are the body, the doer, the various instruments, the many kinds of efforts, and last, the Fate. 18·14
    • पञ्चमम्pañcamamnominative singular of the adjective pañcama (fifth).
    Source: ApteSearch all dictionariesAnalyse the word

Browse by letter

Headwords under प

Part 1 of 38 प – पठकAll parts
  1. प – पठक
  2. पठनम् – पनस्यति
  3. पनस्यु – पराहन्
  4. परि – परिचिन्त्
  5. परिचिन्तनम् – परिनिष्पत्ति
  6. परिन्यास – परिमृज्
  7. परिमृद् – परिशुश्रूषा
  8. परिशुष् – परेत
  9. परेति – पर्वतीकृ
  10. पर्वतीय – पाचक
  11. पाचन – पादक्रमिक
  12. पादयति – पारिन्द्र
  13. पारिपन्थिक – पाशिक
  14. पाशिक्यम् – पिनाकी
  15. पिन्यास – पुण्ड्
  16. पुण्ड – पुष्पंधय
  17. पुष्पकम् – पृषोदर
  18. पृषोद्यानम् – पौंश्चलेय
  19. पौंश्चल्यम् – प्रकाश्
  20. प्रकाश – प्रघुण
  21. प्रघूर्ण – प्रण
  22. प्रणख – प्रतिग्रहिन्
  23. प्रतिग्रहीतृ – प्रतिबन्धि
  24. प्रतिबन्धिन् – प्रतिशक्
  25. प्रतिशम – प्रतीपायते
  26. प्रतीरम् – प्रत्युत्क्रम
  27. प्रत्युत्थानम् – प्रधानेन
  28. प्रधारण – प्रभञ्ज्
  29. प्रभञ्जनम् – प्रमेदित
  30. प्रमेय – प्रवयस्
  31. प्रवर – प्रवेल
  32. प्रवेश – प्रसारणम्
  33. प्रसारिणी – प्रहर्षणम्
  34. प्रहर्षित – प्राति
  35. प्रातिका – प्रार्थनीय
  36. प्रार्थयितृ – प्रेङ्ख्
  37. प्रेङ्ख – प्लक्ष
  38. प्लव – प्सुर