परमparamathe Supreme Spirit.
Derived forms and compounds
-
-अद्वैतम्
- the Supreme Spirit.
- pure unitarianism.
-
-अन्नम् rice boiled in milk with sugar.
-
-अपमः the inclination of a planet's orbit to the ecliptic.
-
परम parama, Adjective
- परं परत्वं माति-क Tv.
- Most distant, last.
- Highest, best, most excellent, greatest; प्राप्नोति परमां गतिम् Ms.4.14;7.1;2.13.
- Chief, principal, primary, supreme; सर्वथा ब्राह्मणाः पूज्याः परमं दैवतं हि तत् Ms.9.319.
- Exceeding, extreme.
- Adequate, sufficient; परमं यत्नमातिष्ठेत् स्तेनानां निग्रहे नृपः Ms.8.32.
- Worst.
- Higher than, superior to; न मन्ये वाणि- ज्यात् किमपि परमं वर्तनमिह Pt.1.11.
-
-मम् The utmost or highest; the chief or prominent part; (at the end of comp.) consisting principally of, solely occupied with; कामोपभोगपरमा एतावदिति निश्चिताः Bg.16.11; Ms.6.96.
-
-मम्
- Indeclinable
- A particle of assent, acceptance or agreement (well, very well, yes, be it so); ततः परममित्युक्त्वा प्रतस्थे मुनिमण्डलम् Ku.6.35.
- Exceedingly, very much; परमक्रुद्धः etc.
-
-अक्षरम् the sacred syllable 'om' or Brahmā.
-
-अङ्गना an excellent woman.
-
-अणुः an infinitesimal particle, an atom; सिकतात्वादपि परां प्रपेदे पर- माणुताम् R.15.22; परगुणपरमाणून् पर्वतीकृत्य नित्यम् Bh.2.78; पृथ्वी नित्या परमाणुरूपा T. S; (a परमाणु is thus defined: जालान्तरस्थसूर्यांशौ यत् सूक्ष्मं दृश्यते रजः । भागस्तस्य च षष्ठो यः परमाणुः स उच्यते ॥ Tarka K., or less accurately: जाला- न्तरगते रश्मौ यत् सूक्ष्मं दृश्यते रजः । तस्य त्रिंशत्तमो भागः परमाणुः स उच्यते ॥) denotes that the rest of the word under consideration is to be suppliedअङ्गकः an epithet of Viṣṇu.
-
-ईश्वरः
- an epithet of Viṣṇu.
- of Indra.
- of Śiva.
- the Almighty god, the Supreme Being.
- Name of Brahman.
- a universal monarch, sovereign of the world; see चक्रवर्तिन्.
-
-ऋषिः a great sage.
-
-ऐश्वर्यम् supremacy.
-
-काण़्डः, -ण्डम् a very auspicious moment.
-
-क्रान्तिः Feminine the sine of the greatest declination.
-
-गतिः
- Feminine
- any chief object or refuge (as a god).
- final beatitude, emancipation.
-
-गवः an excellent bull or cow.
-
-गहन Adjective very myserious, profound.
-
-तत्त्वम् the highest truth.
-
-धर्मात्मन् Adjective very dutiful, virtuous.
-
-पदम्
- the best position, highest rank.
- final beatitude; विष्णोः पदे परमे मध्व उत्सः Rv.1.154.5.
-
-परम Adjective most excellent of all.
-
-पुंस् the Supreme Spirit; Name of Viṣṇu.
-
-पुरुषः, -पूरुषः the Supreme Spirit.
-
-प्रख्य Adjective celebrated, renowned.
-
-ब्रह्मन् Neuter the Supreme Spirit.
-
-मुद्रा Feminine One of the poses of goddess त्रिपुरा.
-
-रसः butter-milk mixed with water.
-
-राजः a supreme monarch.
-
-समुदय Adjective very auspicious or successful; परमसमुदयेनाश्वमेधेन चेष्ट्वा Mk.1.4.
-
-सम्मत Adjective highly esteemed; much revered.
-
-हंसः an ascetic of the highest order, one who has controlled and subdued all his senses by abstract meditation; Compare कुटीचक; कुटीचको बहूदकः हंसश्चैव तृतीयकः । चतुर्थः परमो हंसो यो यः पश्चात् स उत्तमः ॥ Hārītāsmṛiti. denotes that the rest of the word under consideration is to be suppliedपरिव्राजकाचार्यः Name of Śaṅkarāchārya.
-
-अर्थः
- the highest or most sublime truth, true spiritual knowledge, knowledge about Brahman or the Supreme Spirit; इदं हि तत्त्वं परमार्थभाजाम् Mv.7.2.
- truth, reality, earnestness; परिहासविजल्पितं सखे परमार्थेन न गृह्यतां वचः Ś.2.19; oft in comp. in the sense of 'true' or 'real'. denotes that the rest of the word under consideration is to be suppliedमत्स्याः R.7.4. Mv.4.3.
- any excellent or important object.
- the best sense.
- the best kind of wealth. denotes that the rest of the word under consideration is to be suppliedदरिद्र really poor; Mk. denotes that the rest of the word under consideration is to be suppliedभाज Adjective partaking of the highest truth; Mv. denotes that the rest of the word under consideration is to be suppliedविद् a philosopher.
-
-अर्थतः Indeclinable truly, really, exactly, accurately; विकारं खलु परमार्थतोऽज्ञात्वाऽनारम्भः प्रतीकारस्य Ś.4; उवाच चैनं परमार्थतो हरं न वेत्सि नूनं यत एवमात्थ माम् Ku.5.75; Pt.1.136.
-
-अहः an excellent day.
-
-आत्मन् Masculine the Supreme Spirit or Brahman; न च योगविधेर्नवेतरः स्थिरधीरा परमात्मदर्शनात् R.8.22; स्वर्गापवर्गयो- र्मार्गमामनन्ति मनीषिणः । यदुपास्तिमसावत्र परमात्मा निरूप्यते ॥ Kusum.
-
-आनन्दः 'supreme felicity', Supreme Spirit.
-
-आपद् Feminine the greatest calamity or misfortune.
-
-आयुधम् the wheel (चक्र); शूलैः प्रमथिताः केचित् केचित्तु परमायुधैः Rām.6.58.12.
-
-आर्यः a Bodhisattva (quod vide, which see).
-
-इष्वासः an excellent archer.
-
-ईशः an epithet of Viṣṇu.
In the Gita·6·32·8·3·8·8·8·21·10·1·10·12·11·1·11·9·11·18·15·6·+5
सुखं वा यदि वा दुःखं स योगी परमो मतः ॥
- परमःparamaḥnominative singular of the masculine form of the adjective parama (the supreme).
- परमम्paramamnominative or accusative singular of the neuter form or accusative singular of the masculine form of the adjective parama (the supreme).
- परमाम्paramāmaccusative singular of the feminine form of the adjective parama (the supreme).
