श्रीमद्भगवद्गीताBhagavad Gītā · in the light of Sri Aurobindo, home
Sign in
ApteAll dictionariesSanskrit dictionaryDhātuPāṇiniConjugationDeclensionInflected formsParts of speechWord frequencyTree diagramAnalyzerRootsQuarter-verse indexMemorable linesNames

कोशःDictionaries

Apte Dictionary

V. S. Apte, The Practical Sanskrit–English Dictionary. Look up any word of the Gita in Devanagari, IAST or Harvard-Kyoto, or browse the headwords letter by letter.

Entry मनुष्य

  1. मनुष्यmanuṣyaa king; निशम्य देवानुचरस्य वाचं मनुष्यदेवः पुनरप्युवाच R.2.52.

    Derived forms and compounds

    • -देवः

      1. a king; निशम्य देवानुचरस्य वाचं मनुष्यदेवः पुनरप्युवाच R.2.52.
      2. a god among men, a Brāhmaṇa.

    • -सभा

      1. an assembly of men.
      2. a crowd, multitude.
      3. a place of meeting, assembly.

    • मनुष्य manuṣya, Adjective

      1. मनोरपत्यं यत् सुक् च Friendly or useful to man. ष्यः A man, human being, mortal.
      2. A mate.
      3. Vedic A class of manes.

    • -इन्द्रः, -ईश्वरः a king, sovereign; मार्गं मनुष्येश्वरधर्मपत्नी श्रुतेरिवार्थं स्मृतिरन्वगच्छत् R.2.2.

    • -कारः human exertion or effort; Compare पुरुषकार.

    • -गन्धर्व Masculine (Plural) the human गन्धर्वs (as distinguished from देवगन्धर्वs).

    • -जन्मन् Adjective begotten by a man.

    • -जातम्, -जातिः Feminine mankind, human race.

    • -धर्मः

      1. the duty of man.
      2. the character of man, human character.

    • -धर्मन् Masculine an epithet of Kubera.

    • -पोतः a little boy.

    • -मात्र Adjective only a man.

    • -मारणम् homicide; मनुष्यमारणे क्षिप्रं चौरवत् किल्बिषं भवेत् Ms.8.296.

    • -यज्ञः hospitality, hospitable reception of guests, one of the five daily acts of a house-holder; see नृयज्ञ.

    • -यानम् a litter, palanquin-लोकः the world of mortals, the earth.

    • -विश्, -विशा Feminine,-विशम् human race, mankind.

    • -शृङ्गम् impossibility.

    • -शोणितम् human blood; (पपौ) कुतूहलेनेव मनुष्यशोणितम् R.3.54.

    In the Gita1·437·33·234·114·1818·69

    उत्सन्नकुलधर्माणां मनुष्याणां जनार्दन ।

    utsannakuladharmāṇāṁ manuṣyāṇāṁ janārdana, — And men whose family morals are corrupted, O Janardana, live for ever in hell. Thus have we heard. 1·43
    • मनुष्याणाम्manuṣyāṇāmgenitive plural of the masculine noun manuṣya (man).
    • मनुष्याःmanuṣyāḥnominative plural of the masculine noun manuṣya (man).
    • मनुष्येषुmanuṣyeṣulocative plural of the masculine noun manuṣya (man).
    Source: ApteSearch all dictionariesAnalyse the word

Browse by letter

Headwords under म

Part 3 of 12 मनीकृ – मरूकAll parts
  1. म – मण्डल
  2. मण्डलकम् – मनीकम्
  3. मनीकृ – मरूक
  4. मरूव – महल्ल
  5. महल्लक – माधविका
  6. माधवी – मार्द्वीक
  7. मार्मिक – मिश्
  8. मिश्र् – मुन्थ्
  9. मुमुक्षा – मृग्
  10. मृग – मेल
  11. मेलनम् – मौलिन्
  12. मौलेयक – म्लै