श्रीमद्भगवद्गीताBhagavad Gītā · in the light of Sri Aurobindo, home
Sign in
ApteAll dictionariesSanskrit dictionaryDhātuPāṇiniConjugationDeclensionInflected formsParts of speechWord frequencyTree diagramAnalyzerRootsQuarter-verse indexMemorable linesNames

कोशःDictionaries

Apte Dictionary

V. S. Apte, The Practical Sanskrit–English Dictionary. Look up any word of the Gita in Devanagari, IAST or Harvard-Kyoto, or browse the headwords letter by letter.

Entry मृग

  1. मृगmṛgathe moon.

    Derived forms and compounds

    • -अङ्कः

      1. the moon.
      2. comphor.
      3. the wind.

    • -अङ्गना a doe.

    • -अजिनम् a deer's skin.

    • -अण्डजा musk.

    • -अद् Masculine, -अदनः, -अन्तकः a small tiger or hunting leopard, hyena.

    • -अधिपः अधिराजः a lion; केसरी निष्ठुरक्षिप्तमृगयूथो मृगाधिपः Śi.2.53;

    • -मृगाधिराजस्य वचो निशम्य R.2.41.

    • -अरातिः

      1. a lion.
      2. a dog.

    • -आजीवः

      1. a hunter.
      2. a hyena.

    • -आविधः a hunter.

    • -आस्यः the sign Capricornus of the zodiac.

    • -ईश्वरः

      1. a lion.
      2. the sign Leo of the zodiac.

    • -उत्तमः the best antelope.

    • -उत्तमम्, -उत्तमाङ्गम् the constellation मृगशिरस्.

    • -इन्द्रः

      1. a lion; ततो मृगेन्द्रस्य मृगेन्द्रगामी R.2.3.
      2. a tiger.
      3. the sign Leo of the zodiac. denotes that the rest of the word under consideration is to be suppliedआसनम् a throne. denotes that the rest of the word under consideration is to be suppliedआस्यः an epithet of Śiva. denotes that the rest of the word under consideration is to be suppliedचटकः a hawk.

    • -इष्टः a variety of jasmine.

    • -ईक्षणा a fawn-eyed woman.

    • -अरिः

      1. a lion.
      2. a dog.
      3. a tiger.
      4. Name of a tree.

    • -अशनः a lion.

    • मृगः mṛgḥ

      1. मृग्-क
      2. (a) A quadruped, an animal in general; नाभिषेको न संस्कारः सिंहस्य क्रियते मृगैः । विक्रमार्जित- राज्यस्य स्वयमेव मृगेन्द्रता; see मृगाधिप below. (b) A wild beast.
      3. A deer, an antelope; विश्वासोपगमादभिन्नगतयः शब्दं सहन्ते मृगाः Ś.1.14; R.1.4,5; आश्रममृगोऽयं न हन्तव्यः Ś.1.
      4. Game in general.
      5. The spots on the moon represented as an antelope.
      6. Musk.
      7. Seeking, search.
      8. Pursuit, chase, hunting.
      9. Inquiry, investigation.
      10. Asking, soliciting.
      11. A kind of elephant; Name of the third caste of elephants; Mātaṅga Latin1.26.29; 'भद्रा मन्द्रा मृगाश्चेति विज्ञेयास्त्रिविधा गजाः । क्रमेण हिमवद्विन्ध्यसह्यजाः ।' com. on Rām.1.6.25.
      12. Name of a particular class of men; मृगे तुष्टा च चित्रिणी; वदति मधुरवाणीं दीर्घनेत्राऽतिभीरुश्चपलमतिसुदेहः शीघ्रवेगो मृगोऽयम् Śabdak.
      13. The lunar mansion called मृगशिरस्.
      14. The lunar month called मार्गशीर्ष.
      15. The sign Capricornus of the zodiac.
      16. Name of a district in Śākadvīpa.

    • -अक्षी a fawn-eyed or deer-eyed woman; त्वय्यासन्ने नयनमुपरिस्पन्दि शङ्के मृगाक्ष्याः Me.97.

    • -नाभिः

      1. musk; प्रस्थं हिमाद्रेर्मृगनाभिगन्धि Ku.1.54; Ṛs.6.13; Ch. Parasmaipada8; R.17.24.
      2. the musk-deer; दृषदो वासितोत्सङ्गा निषण्णमृगनाभिभिः R.4.74. denotes that the rest of the word under consideration is to be suppliedजा musk.
      3. a lion; पतिते पतङ्गमृगराजि निजप्रतिबिम्बरोषित इवाम्बुनिधौ Śi.9.18.
      4. a tiger.
      5. the sign Leo of the zodiac.

    • -राजः

      1. a lion; शिलाविभङ्गैर्मृगराजशावस्तुङ्गं नगोत्सङ्ग- मिवारुरोह R.6.3.
      2. the sign Leo of the zodiac.
      3. a tiger.
      4. the moon. denotes that the rest of the word under consideration is to be suppliedधारिन्, denotes that the rest of the word under consideration is to be suppliedलक्ष्मन् Masculine the moon.

    • -काननम्

      1. a park.
      2. a forest abounding in game.

    • -केतनः the moon.

    • -गामिनी a kind of medicinal substance (Marâthî वावडिंग).

    • -चर्या the acting like a deer (a kind of penance); अथैनामन्बवेक्षस्व मृगचर्या- मिवात्मनः Mb.3.33.11.

    • -चारिन् Adjective acting like a deer (as a devotee); leading a deer's life; V.4.

    • -चेटकः the civet-cat; Latin D. B.

    • -जलम् mirage. denotes that the rest of the word under consideration is to be suppliedस्नानम् bathing in the waters of the mirage; id est, that is an impossibility.

    • -जालिकः, -का a snare for catching deer.

    • -जीवनः a hunter, fowler.

    • -टङ्कः the moon.

    • -तृष्, -तृषा, -तृष्णा, -तृष्णिः, -तृष्णिका Feminine mirage; मृगतृष्णाम्भसि स्नातः; see खपुष्प; जातः सखे प्रणयवान् मृगतृष्णिकायाम् Ś.6.16; Bhāg.4.7. 28; Bh.2.5. मृगतृष्णारूप means 'resembling a mirage', ill-founded; मृगतृष्णारूपमेतद् दर्शनम् ŚB. on MS.9.1.31.

    • -तोयम् the water of a mirage.

    • -दंशः, -दंशकः a dog.

    • -दर्पः musk.

    • -दावः a park, preserve.

    • -दृश् Feminine a fawneyed woman; तदीषद्विस्तारि स्तनयुगलमासीन्मृगदृशः Ubbayapada (Parasmaipada and Atmanepada)6.35. (-Masculine) the sign Capricornus of the zodiac.

    • -दृष्टिः a lion.

    • -द्युः a hunter.

    • -द्युव Adjective gambling for deer; हरामि राम- सौमित्री मृगो भूत्वा मृगद्युवौ Bk.5.47.

    • -द्विष् Masculine a lion.

    • -धरः the moon.

    • -धूर्तः, -धूर्तकः a jackal.

    • -नयना a fawn-eyed woman.

    • -पतिः

      1. a lion; नखानां पाण्डित्यं प्रकटयतु कस्मिन् मृगपतिः Bv.1.1.
      2. a roe-buck.
      3. a tiger.

    • -पालिका the musk-deer.

    • -पिप्लुः the moon.

    • -पोतः, -पोतकः a fawn.

    • -प्रभुः a lion.

    • -प्रियम् grass growing on mountains.

    • -ब (व)धाजीव a hunter.

    • -बन्धिनी a net for catching deer.

    • -भोजनी bitter apple.

    • -मत्तकः a jackal.

    • -मदः musk; कुचतटीगतो यावन्मातर्मिलति तव तोयैर्मृगमदः G. Latin7; मृगमदतिलकं लिखति सपुलकं मृगमिव रजनीकरे Gīt.7; चन्दनमृगमद- लेपं गमितौ क्षोण्या नु वक्षोजौ Mv.7.24; also मृगमदसौरभ- रभसवशं ...... Gīt. denotes that the rest of the word under consideration is to be suppliedवासा a musk-bag.

    • -मन्द्रः Name of a class of elephants; Rām.1.6.25.

    • -मांसम् venison.

    • -मातृका a doe.

    • -मासः the month of Mārgaśīrṣa.

    • -मुखः the sign Capricornus of the zodiac.

    • -यूथम् a herd of deer.

    • -राज् Masculine

    • -व्याधः

      1. a hunter.
      2. Sirius or the dogstar.
      3. an epithet of Śiva.

    • -शायिका the reclining posture of a deer.

    • -शावः a fawn; मृगशावैः सममेधितो जनः Ś.2.19.

    • -शिरः, -शिरस् Neuter, -शिरा Name of the fifth lunar mansion consisting of three stars.

    • -शीर्षम् the constellation मृगशिरस्. (-र्षः) the lunar month Mārgaśīrṣa.

    • -शीर्षन् Masculine the constellation मृग- शिरस्.

    • -श्रेष्ठः a tiger.

    • -हन् Masculine a hunter.

    • -रिपुः

      1. a lion.
      2. the sign Leo.

    • -रोमम् wool. denotes that the rest of the word under consideration is to be suppliedजम् a woollen cloth.

    • -रोचना yellow pigment.

    • -रोम, -रोमज Adjective woolen.

    • -लाञ्छन, -लक्ष्मन् Masculine the moon; अङ्काधिरोपितमृगश्चन्द्रमा मृगलाञ्छनः Śi.2.53. denotes that the rest of the word under consideration is to be suppliedजः the planet Mercury.

    • -लेखा the deer-like streak on the moon; मृगलेखामुषसीव चन्द्रमाः R.8.42.

    • -लोचनः the moon. (-ना, -नी) a fawn-eyed woman.

    • -लोमिक woollen.

    • -वधू a female deer, doe.

    • -वल्लभः a kind of grass (कुन्दर).

    • -वाहनः wind.

    • -वीथिका, -वीथी Name of that portion of the moon's course which includes the constellations श्रवणा, शतभिषज् and पूर्वाभाद्रपदा.

    Source: ApteSearch all dictionariesAnalyse the word

Browse by letter

Headwords under म

Part 10 of 12 मृग – मेलAll parts
  1. म – मण्डल
  2. मण्डलकम् – मनीकम्
  3. मनीकृ – मरूक
  4. मरूव – महल्ल
  5. महल्लक – माधविका
  6. माधवी – मार्द्वीक
  7. मार्मिक – मिश्
  8. मिश्र् – मुन्थ्
  9. मुमुक्षा – मृग्
  10. मृग – मेल
  11. मेलनम् – मौलिन्
  12. मौलेयक – म्लै