लक्ष्यlakṣyapot. p.To be looked at or observed, visible, observable, perceptible; बभ्रमुस्तदविज्ञाय लक्ष्यं पतनकारणम्…
[लक्ष्-यत्]
- To be looked at or observed, visible, observable, perceptible; बभ्रमुस्तदविज्ञाय लक्ष्यं पतनकारणम् Bhāg.1.11.2; दुलक्ष्यचिह्ना महतां हि वृत्तिः Ki. 17.23.
- Indicated or recognizable by (with Instrumental or in comp.); दूराल्लक्ष्यं सुरपतिधनुश्चारुणा तोरणेन Me.77; प्रवेपमानाधरलक्ष्यकोपया Ku.5.74; R.4.5;7.6.
- To be known or found out, traceable; यमामनन्त्यात्मभुवोऽपि कारणं कथं स लक्ष्यप्रभवो भविष्यति Ku.5.81; Compare अलक्ष्य also.
- To be marked or characterized.
- To be defined.
- To be aimed at.
- To be expressed or denoted indirectly.
- To be regarded or considered as.
Derived forms and compounds
-
-क्ष्यः Name of a magical formula recited over weapons; Rām.
-
-क्ष्यम्
- An aim, a butt, mark, target, mark aimed at (Figurative also); उत्कर्षः स च धन्विनां यदिषवः सिध्यन्ति लक्ष्ये चले Ś. 2.5; दृष्टिं लक्ष्येषु बध्नन् Mu.1.2; दर्पेण कौतुकवता मयि बद्धलक्ष्यः Ubbayapada (Parasmaipada and Atmanepada)5.11; R.1.61;6.11;9.67; Ku.3.47,64;5.49; लक्ष्यं चतुर्विधं ज्ञेयं स्थिरं चैव चलं तथा । चलाचलं द्वयचलं वेधनीयं क्रमेण तु ॥ Dhanur.94.
- A sign, token.
- The thing defined (Opposite of लक्षण); लक्ष्यैकदेशे लक्षणस्यावर्तनमव्याप्तिः Tarka K.
- An indirect or secondary meaning, that derived from लक्षणा quod vide, which see; वाच्यलक्ष्यव्यङ्ग्या अर्थाः K. Parasmaipada2.
- A pretence, sham, disguise; इदानीं परीक्षे किं लक्ष्यसुप्तमुत परमार्थ- सुप्तमिदं द्वयम् Mk.3;3.18; कन्दर्पप्रवणमनाः सखीसिसिक्षालक्ष्येण प्रतियुवमञ्जलिं चकार Śi.8.35; R.6.81.
- A lac, one hundred thousand.
-
-अक्षिहरणम् the carrying off of a prize.
-
-अलक्ष्य Adjective scarcely visible.
-
-क्रमः Adjective the method or order of which is (indirectly) preceptible, as a dhvani.
-
-ग्रहः taking aim.
-
-भेदः, -वेधः hitting the mark; अपतित्वा नु चकार लक्ष्यभेदम् Ki.13.27.
-
-वीथिः Feminine the visible road (ब्रह्मलोकमार्ग).
-
-सिद्धिः the attainment of an object.
-
-सुप्त Adjective feigning sleep.
-
-हन् Adjective hitting the mark. (-Masculine) an arrow.
