वज्रvajraA form of military arrray.
Derived forms and compounds
-
-ज्रः
- A form of military arrray.
- A kind of Kuśa grass.
- Name of various plants.
- A kind of pillar.
-
वज्र vajra, Adjective
- वज्-रन् Uṇ.2.28
- Hard, adamantine.
- Severe.
- Forked, zigzag.
- Cross. ज्रः, ज्रम् A thunderbolt, the weapon of Indra (said to have been formed out of the bones of the sage Dadhīchi quod vide, which see); आशंसन्ते समितिषु सुराः सक्तवैरा हि दैत्यैरस्याधिज्ये धनुषि विजयं पौरुहूते च वज्रे Ś.2.16.
- Any destructive weapon like the thunderbolt.
- A diamond-pin, an instrument for perforating jewels; मणौ वज्रसमुत्कीर्णे सूत्रस्येवास्ति मे गतिः R.1.4.
- A diamond in general, an adamant; वज्रादपि कठोराणि मृदूनि कुसुमादपि Ubbayapada (Parasmaipada and Atmanepada)2.7; R.6.19; मुक्तां मरकतं पद्मरागं वज्रं च विद्रुमम् Śiva B.3.12.
- Sour gruel.
-
-आघातः
- a stroke of thunder or lightning.
- (hence Figurative) any sudden shock or calamity.
-
-आभः a kind of spar or valuable stone.
-
-आयुधः
- an epithet of Indra.
- shaped like वज्र.
- a crossshaped symbol.
-
-आख्यः a kind of mineral spar.
-
-आसनम्
- a diamond-seat.
- a particular posture in sitting (the hands being placed in the hollow between the body and the crossed feet).
-
-कङ्कटः an epithet of Hanumat.
-
-ज्रम्
- Steel.
- A kind of talc.
- Thunderlike or severe language.
- A child.
- Emblic myrobalan.
- The blossom of the sesamum or Vajra plant.
- Denunciation in strong language.
- A particular posture in sitting.
-
-अंशुकम् cloth marked with various patterns.
-
-अङ्क Adjective studded with diamonds (Marâthî हिरेजडित); ततो जाम्बूनदीः पात्रीर्वज्राङ्का विमलाः शुभाः Mb.12.171.16.
-
-अङ्कित Adjective marked with Vajra-like symbol.
-
-अङ्गः a snake.
-
-अभ्यासः cross-multiplication.
-
-अशनिः the thunderbolt of Indra; वज्राशनिसम- स्पर्शा अर्जुनेन शरा युधि Mb.6.119.6 -अस्थिः Feminine Asteracantha Longifolia (Marâthî तालिमखाना).
-
-आकरः a diamond mine; बभूव वज्राकरभूषणायाः (पतिः) R.18.21.
-
-आकार, -आकृति Adjective
-
-तुण्डः
- a vulture.
- mosquito, gnat.
- Name of Garuḍa.
- of Gaṇeṣa.
-
-तुल्यः lapis lazuli or azure stone.
-
-दंष्ट्रः a kind of insect.
-
-दक्षिणः Name of Indra.
-
-दण्ड Adjective having a staff studded with diamonds.
-
-दन्तः
- a hog.
- a rat.
-
-दंशनः a rat.
-
-देह, -देहिन्
- Adjective having an adamantine or very hardy frame. कवचः, चम् adamantine mail.
- a particular Samādhi.
-
-कालिका Name of the mother of Śākyamuni.
-
-कीटः a kind of insect (boring holes in wood and stone).
-
-कीलः a thunderbolt, an admantine shaft; जीवितं वज्रकीलम् Māl.9.37; Compare Ubbayapada (Parasmaipada and Atmanepada)1.47.
-
-कूटः a mountain consisting of diamonds; स वज्रकूटाङ्गनिपातवेगविशीर्णकुक्षिः स्तनयन्नुदन्वान् Bhāg.3.13.29.
-
-केतुः Name of the demon Naraka.
-
-क्षारम् an alkaline earth.
-
-गोपः Equivalent to इन्द्रगोपः quod vide, which see
-
-घोष Adjective sounding like a thunderbolt; R.18.21.
-
-चञ्चुः a vulture.
-
-चर्मन् Masculine a rhinoceros.
-
-जित् Masculine Name of Garuḍa.
-
-ज्वलनम्, -ज्वाला lightning.
-
-तरः
- Name of a kind of very hard cement; Bṛi. S.57.7.
- hard, adamantine.
- cruel, hard-hearted.
-
-पुष्पम्
- the blossom of sesamum.
- a valuable flower.
-
-भृत् Masculine an epithet of Indra.
-
-मणिः a diamond, an adamant; छेत्तुं वज्रमणी- ञ्शिरीषकुसुमप्रान्तेन संनह्यते Bh.2.6.
-
-मय Adjective
-
-धरः
- an epithet of Indra; वज्रधरप्रभावः R.18.21.
- an owl.
-
-धारणम् artificial gold.
-
-नाभ Adjective having a hard nave (said of a wheel); see next word.
-
-नाभः the discus of Kṛiṣṇa; वज्रनाभं ततश्चक्रं ददौ कृष्णाय पावकः Mb. 1.225.23 (com. वज्रं वरत्रासा नाभौ यस्य तत् । सूत्रबद्धशकुनिवत् पुनः प्रयोक्तुर्हस्तमायातीत्यर्थः ॥).
-
-निर्घोषः, -निष्पेषः a clap or peal of thunder.
-
-पञ्जरः a secure refuge, protector; वज्रपञ्जरनामेदं यो रामकवचं स्मरेत् Rāma-rakṣā 13.
-
-मुखः
- a kind of insect; कृत्ते वज्रमुखेन नाम कृमिणा दैवान्ममोरुद्वये Karṇabhāra 1.1.
- a kind of Samādhi.
-
-पाणिः
- an epithet of Indra; वज्रं मुमुक्षन्निव वज्रपाणिः R.2.42.
- an owl.
-
-पातः, -पतनम् a stroke of lightning, fall of thunder-bolt; एतद्वैशसवज्रघोरपतनम् Ubbayapada (Parasmaipada and Atmanepada)4.24; यावन्निष्ठुर- वज्रपातसदृशं देहीति नो भाषते Udb.
-
-मुष्टिः
- an epithet of Indra.
- an adamantine clenched fist.
- a kind of weapon.
-
-रदः a hog.
-
-लिपिः a particular style of writing.
-
-लेपः
- a kind of very hard cement; वज्रलेपघटितेव Māl.5. 1; Ubbayapada (Parasmaipada and Atmanepada)4 (for its preparation see Bṛi. S., Chapter 57 'वज्रलेपलक्षणः').
- The being ineffaceable, permanent one; अन्यक्षेत्रे कृतं पापं पुण्यक्षेत्रे विनश्यति । पुण्यक्षेत्रे कृतं पापं वज्र- लेपो भविष्यति ॥ Subhāṣ.
-
-लोहकः a magnet.
-
-वधः
- death by thunderbolt.
- cross-multiplication.
-
-वारकः a title of respect.
-
-व्यूहः a kind of military array.
-
-शल्यः a porcupine.
-
-संघातः Name of a kind of hard cement; Bṛi. S.57.8. -Adjective having the hardness of adamant; ततः स वज्रसंघातः कुमारो न्यपतद्गिरौ Mb.1.123.27.
-
-सार Adjective as hard as adamant, having the strength of the thunderbolt, adamantine; क्व च निशितनिपाता वज्रसाराः शरास्ते Ś.1.1; त्वमपि कुसुमबाणान् वज्रसारीकरोषि 3.4.
-
-सूचिः, -ची Feminine a diamond-needle.
-
-हृदयम् an adamantine heart.
In the Gita·10·28
आयुधानामहं वज्रं धेनूनामस्मि कामधुक् ।
- वज्रम्vajramnominative singular of the neuter noun vajra (the divine thunderbolt).
