विग्रहvigraha1 Stretching out, extension, expansion.
- 1 Stretching out, extension, expansion.
- Form, figure, shape; यथा लोहस्य निःस्यन्दो निषिक्तो बिम्ब- विग्रहम् Mb.14.18.9.
- The body; त्रयी विग्रहवत्येव सम- मध्यात्मविद्यया M.1.14; गूढविग्रहः R.3.39;9.52; Ki.4.11; 12.43.
- Resolution, dissolution, analysis, separation (as of a compound word into its component parts); वृत्त्यर्थ- (समासार्थ) -बोधकं वाक्यं विग्रहः.
- Quarrel, strife (often, love-quarrel or प्रणयकलह); विग्रहाच्च शयने पराङ्मुखीर्नानुनेतु- मवलाः स तत्वरे R.19.38;9.47; Śi.11.35; शत्रौ मित्रे पुत्रे बन्धौ मा कुरु यत्नं विग्रहसन्धौ Śaṁkarāchārya.
- War, hostilities, fighting, battle (Opposite of संधि); उग्राय विग्रहायास्मै त्वया प्रेषयता ह्यमुम् Śiva B.17.35; one of the six Guṇas or modes of policy; Ms.7.16; see गुण.
- Disfavour; अनुग्रहं विग्रहं वा मन्यसे तद्विधेहि नः Bhāg.1.16.59.
- A part, portion, division; परिमाणं च कालस्य कल्पलक्षणविग्रहम्.
Derived forms and compounds
-
-अवरम् the back.
-
-इच्छु Adjective eager for combat.
-
-ग्रहणम् the assumption of a form.
