श्रीमद्भगवद्गीताBhagavad Gītā · in the light of Sri Aurobindo, home
Sign in
ApteAll dictionariesSanskrit dictionaryDhātuPāṇiniConjugationDeclensionInflected formsParts of speechWord frequencyTree diagramAnalyzerRootsQuarter-verse indexMemorable linesNames

कोशःDictionaries

Apte Dictionary

V. S. Apte, The Practical Sanskrit–English Dictionary. Look up any word of the Gita in Devanagari, IAST or Harvard-Kyoto, or browse the headwords letter by letter.

Entry सर्प

  1. सर्पsarpaSerpentine or winding motion, gliding.

    [सृप्-घञ्]

    1. Serpentine or winding motion, gliding.
    2. Flowing, going.
    3. A snake, serpent.
    4. Name of a tree (नागकेशर).
    5. The Āśleṣā constellation.
    6. Name of a tribe of Mlechchhas or barbarians.

    Derived forms and compounds

    • -अक्षी a kind of plant (Marâthî थोर मुंगूसवेल).

    • -अदनी

      1. the ichneumon plant (Marâthî मुंगूसवेल). अरातिः, अरिः an ichneumon.
      2. a peacock.
      3. an epithet of Garuḍa.

    • -अशनः a peacock.

    • -आवासः an ant-hill.

    • -आवासम्, -इष्टम् the sandal tree.

    • -ईश्वरः Name of Vāsuki.

    • -गतिः a snake's tortuous movement (in wrestling).

    • -गन्धा the ichneumon plant (Marâthî लघु मुंगूसवेल).

    • -छत्रम् a mushroom.

    • -तृणः an ichneumon.

    • -दंष्ट्रा

      1. a snake's fang.
      2. Croton Polyandrum (दन्ती).

    • -दण्डा a kind of pepper.

    • -दमनी Name of a plant (Marâthî वांझ कर्टोली).

    • -द्विष् a peacock.

    • -धारकः a snake charmer.

    • -निर्मोचनम् the cast-off skin of a snake.

    • -फणिजः the gem found in a snake's head, the snake-gem.

    • -बन्धः an artifice, subtle device.

    • -भुज्

      1. Masculine
      2. an ichneumon.
      3. Name of Garuḍa.
      4. a peacock.
      5. a crane.
      6. a large snake.

    • -भृता the earth.

    • -मणिः a snake-gem.

    • -राजः Name of Vāsuki.

    • -लता Piper Betel (नागवल्ली); also सर्पवल्ली.

    • -विद् Masculine a conjuror, snake-charmer.

    • -विद्या, -वेदः Snakescience; सर्पदेवजनविद्यामेतद्भगवोऽध्येमि Ch. Up.7.1.2.

    • -सत्रम् a sacrifice for the destruction of serpents (performed by king Janamejaya).

    • -सत्रिन् Masculine Name of king Janamejaya; see जनमेजय.

    • -हन् m

    In the Gita10·28

    प्रजनश्चास्मि कन्दर्पः सर्पाणामस्मि वासुकिः ॥

    prajanaścāsmi kandarpaḥ sarpāṇāmasmi vāsukiḥ. — Among weapons I am the divine thunderbolt; I am Kamadhuk the cow of plenty among cattle, I am Kandarpa the love-god among the progenitors; among the… 10·28
    • सर्पाणाम्sarpāṇāmgenitive plural of the masculine noun sarpa (a serpent).
    Source: ApteSearch all dictionariesAnalyse the word

Browse by letter

Headwords under स

Part 14 of 29 समूहनम् – सवर्णनम्All parts
  1. स – संघर्षणम्
  2. संघाट – संदष्ट
  3. संदह् – संपरिग्रह
  4. संपरे – संबाधक
  5. संबाधनम् – संयोग
  6. संयोगिन् – संवृध्
  7. संवेग – संस्फुट
  8. संस्फेट – सञ्जनम्
  9. सञ्जा – सन्न
  10. सन्नक – समर्थ्
  11. समर्थ – समारुह्
  12. समारूढ – समुच्चर
  13. समुच्चि – समूह
  14. समूहनम् – सवर्णनम्
  15. सवासस् – सांघातिक
  16. सांदृष्टिक – साधिका
  17. साधित – सायण
  18. सायनम् – साशंस
  19. साशङ्क – सीधु
  20. सीध्रम् – सूच्य
  21. सूत् – सेवक
  22. सेवती – सौजस्
  23. सौण्डी – स्कन्दोल
  24. स्कन्ध् – स्तौपिकम्
  25. स्तौभिकम् – स्नापक
  26. स्नापनम् – स्फुत्
  27. स्फुर् – स्रेक्
  28. स्रै – स्विदित
  29. स्विन्न – स्वोवशीयम्