श्रीमद्भगवद्गीताBhagavad Gītā · in the light of Sri Aurobindo, home
Sign in
ApteAll dictionariesSanskrit dictionaryDhātuPāṇiniConjugationDeclensionInflected formsParts of speechWord frequencyTree diagramAnalyzerRootsQuarter-verse indexMemorable linesNames

कोशःDictionaries

Apte Dictionary

V. S. Apte, The Practical Sanskrit–English Dictionary. Look up any word of the Gita in Devanagari, IAST or Harvard-Kyoto, or browse the headwords letter by letter.

Entry अम्भस्

  1. अम्भस्ambhaswater; कथमप्यम्भसामन्तरानिष्पत्तेः प्रतीक्षते Ku.2.37; स्वेद्यमामज्वरं प्राज्ञः कोऽम्भसा परिषिञ्चति Śi.2.54…

    [By Uṇ.4.29 आप्-असुन्; or अम्भ् शब्दे असुन्]

    1. water; कथमप्यम्भसामन्तरानिष्पत्तेः प्रतीक्षते Ku.2.37; स्वेद्यमामज्वरं प्राज्ञः कोऽम्भसा परिषिञ्चति Śi.2.54; अम्भसाकृतम् done by water ParasmaipadaVI.3.3.
    2. The sky.
    3. The fourth sign of the zodiac.
    4. Mystical name of the letter व्.
    5. A God.
    6. A man.
    7. The world of the Manes.
    8. A Rākṣasa or Asura.
    9. (In Phil.) तुष्ठि or acquiescence of the soul.
    10. Power; splendour; fruitfulness -(dual.) अम्भसी Heaven and earth. -(Plural) Collective name for Gods, men, Manes, and demons. Compare Latinimber: Greek ombpos. -Compound

    Derived forms and compounds

    • -ज

      1. Adjective produced in water, aquatic.
      2. (जः) the moon.
      3. the (Indian) crane or Sárasa. (-जम्) a lotus; बाले तव मुखाम्भोजे कथमिन्दीवरद्वयम् S. Til.17; so पादdenotes that the rest of the word under consideration is to be supplied, नेत्रdenotes that the rest of the word under consideration is to be supplied; denotes that the rest of the word under consideration is to be suppliedखण्डः a group of lotus flowers; कुमुदवनमपश्रि श्रीमदम्भोजखण्डम् Śi.9.11,64; denotes that the rest of the word under consideration is to be suppliedजन्मन् Masculine, -जनिः, -योनिः the lotus-born God, epithet of Brahmā. सदनमु- पगतोऽहं पूर्वमम्भोजयोनेः Prab. (-जा) Glycirrhiza glabra (Marâthî ज्येष्ठमध).

    • -जन्मन्

      1. Neuter a lotus; अम्भोजन्मजनि- स्तदन्तरगतो Bhāg.1.13.15. दः, धर a cloud, ननाद सोऽम्भोद इवातपान्ते Mb.8.17.15.
      2. the plant मुस्तक-धिः, -निधिः, -राशिः 'receptacle of waters', the ocean; संभूयाम्भोधिमभ्येति महानद्या नगापगा Śi.2.1; यादवाम्भोनिधीन्रुन्द्धे वेलेव भवतः क्षमा 58; so अम्भसां निधिः; शिखाभिराश्लिष्ट इवाम्भसां निधिः Śi.1.2; denotes that the rest of the word under consideration is to be suppliedवल्लभः or पल्लवः a coral.

    • -रुह् Neuter (ट्), -रुहम् a lotus; हेमाम्भोरुहसस्यानां तद्वाप्यो धाम सांप्रतम् Ku.2.44. Masculine the (Indian) crane.

    • -सारम् a pearl.

    • -सूः smoke; cloudiness (Marâthî धुकें).

    • -स्थ Adjective living in water; what holds or contains water.

    In the Gita2·675·10

    तदस्य हरति प्रज्ञां वायुर्नावमिवाम्भसि ॥

    tadasya harati prajñāṁ vāyurnāvamivāmbhasi. — Such of the roving senses as the mind follows, that carries away the understanding, just as the winds carry away a ship on the sea. 2·67
    • अम्भसिambhasilocative singular of the neuter noun ambhas (the water).
    • अम्भसाambhasāinstrumental singular of the neuter noun ambhas (the water).
    Source: ApteSearch all dictionariesAnalyse the word

Browse by letter

Headwords under अ

Part 35 of 52 अमिलातकम् – अयशस्All parts
  1. अ – अक्तु
  2. अक्त्रम् – अग्नायी
  3. अग्नि – अचित्वस्
  4. अचिन्तित – अञ्जलिका
  5. अञ्जस् – अतिचमू
  6. अतिचर् – अतिरोग
  7. अतिलङ्घनम् – अत्याचार
  8. अत्यादित्य – अद्रव्यम्
  9. अद्रि – अधिराज्
  10. अधिराज्यम् – अध्युष्ट
  11. अध्युष्ट्र – अनमितंपच
  12. अनमित्र – अनानुपूर्व्यम्
  13. अनानुभूति – अनिर्देश
  14. अनिर्देश्य – अनुगामुक
  15. अनुगिरम् – अनुनिर्देश
  16. अनुनिर्वाप – अनुब्राह्मणम्
  17. अनुब्राह्मणिन् – अनुवाक
  18. अनुवाक्या – अनुसाम
  19. अनुसामन्त – अन्तरेण
  20. अन्तर्गत – अन्वारभ्
  21. अन्वारभ्य – अपतानक
  22. अपतानकिन् – अपरिक्रम
  23. अपरिक्लेश – अपसर
  24. अपसरणम् – अपाष्टि
  25. अपाष्ठ – अप्रकृति
  26. अप्रकृष्ट – अप्राप्त
  27. अप्राप्ति – अभिक्रमणम्
  28. अभिक्रान्तिन् – अभिनन्द्
  29. अभिनन्द – अभिमाद्यत्क
  30. अभिमान – अभिव्याप्
  31. अभिव्यापक – अभिसायम्
  32. अभिसार – अभ्यर्थनम्
  33. अभ्यर्थनीय – अभ्युपगम्
  34. अभ्युपगम – अमिनत्
  35. अमिलातकम् – अयशस्
  36. अयशस्य – अरातीयु
  37. अरातीवन् – अर्थत
  38. अर्थना – अलाञ्छन
  39. अलाण्डु – अवक्रुष्ट
  40. अवक्रोश – अवज्ञा
  41. अवज्ञात – अवनामिन्
  42. अवनाय – अवरुग्ण
  43. अवरुदित – अवष्वन्
  44. अवष्वाण – अवाच्
  45. अवाचीन – अविनाश
  46. अविनिगम – अवेक्षमाण
  47. अवेक्षा – अशारीरिक
  48. अशाश्वत – अश्विनी
  49. अश्विमत् – असक्त
  50. असक्ति – असुष्वि
  51. असुसू – अस्वतन्त्र
  52. अस्वत्वम् – अह्वला