श्रीमद्भगवद्गीताBhagavad Gītā · in the light of Sri Aurobindo, home
Sign in
ApteAll dictionariesSanskrit dictionaryDhātuPāṇiniConjugationDeclensionInflected formsParts of speechWord frequencyTree diagramAnalyzerRootsQuarter-verse indexMemorable linesNames

कोशःDictionaries

Apte Dictionary

V. S. Apte, The Practical Sanskrit–English Dictionary. Look up any word of the Gita in Devanagari, IAST or Harvard-Kyoto, or browse the headwords letter by letter.

Entry उपास्

  1. उपास्upās2 Ā.
    1. 2 Ā.
    2. To sit near to (with Accusative), sit at the side of (as a mark of submission and respect); wait upon, serve, worship; ओमित्येतदक्षरमुद्गीथमुपासीत Ch. Up.1.1.1 etc. मां ध्यायन्त उपासते Bg.12.6; 9.14,15. उद्यानपालसामान्यमृतवस्तमुपासते Ku.2.36; अम्बा- मुपास्व सदयाम् Aśvad.13; Śi.16.47; Ms.3.189.
    3. To use, occupy, abide in, reside; ऐन्द्रं स्थानमुपासीना ब्रह्मभूता हि ते सदा Rām.1.35.1. Ms.5.93.
    4. To pass (as time); उपास्य रात्रिशेषं तु Rām.
    5. To approach, go to or towards; उपासाञ्चक्रिरे द्रष्टुं देवगन्धर्वकिन्नराः Bk.5. 17; परलोकमुपास्महे 7.89.
    6. To invest or blockade (as an enemy's town).
    7. To be intent upon, be engaged in, take part in, (perform as a sacred rite); उपास्य पश्चिमां सन्ध्याम् K.176,179; तेप्युपासन्तु मे मखम् Mb.; Ms.2. 222,3.14,7.223, 11.42.
    8. To undergo, suffer; अलं ते पाण्डुपुत्राणां भक्त्या क्लेशमुपासितुम् Mb.; Ms.11.184.
    9. To remain or continue in any state or action; Often times with a Present participle; अनन्येनैव योगेन मां ध्यायन्त उपासते Bg.12.6.
    10. To expect, wait for; दिष्टमुपासीनः Mb.
    11. To attach oneself to, practise; उपासते द्विजाः सत्यम् Y.3.192.
    12. To resort to, employ, apply, use; लक्षणोपास्यते यस्य कृते S. D.2; बस्तिरुपास्यमानः Suśr.
    13. To respect, recognize, acknowledge.
    14. To practise archery.

    In the Gita4·259·2212·112·312·209·149·1512·212·613·26

    दैवमेवापरे यज्ञं योगिनः पर्युपासते ।

    daivamevāpare yajñaṁ yoginaḥ paryupāsate, — Some Yogins follow after the sacrifice which is of the gods; others offer the sacrifice by the sacrifice itself into the Brahman-fire. 4·25
    • पर्युपासतेparyupāsatepresent 3rd person plural of the verbal root upās (to be near or together with) with the prefix pari (to worship).
    • उपासतेupāsatepresent 3rd person plural of the verbal root upās (to worship, be near to or together with).
    Source: ApteSearch all dictionariesAnalyse the word

Browse by letter

Headwords under उ

Part 15 of 17 उपहस् – उपेAll parts
  1. उ – उच्छ्वसित
  2. उच्छ्वास – उत्कृ
  3. उत्कृत् – उत्पक्ष्मन्
  4. उत्पचनिपचा – उत्सृष्टि
  5. उत्सेक – उदेजय
  6. उदेयिवस् – उद्धि
  7. उद्धित – उद्वाह
  8. उद्वाहन – उन्मूल
  9. उन्मूलनम् – उपचक्र
  10. उपचक्षुस् – उपधा
  11. उपधातु – उपप्लव्यम्
  12. उपप्लु – उपलम्भनम्
  13. उपलल् – उपसंख्यानम्
  14. उपसंग्रह् – उपहव्य
  15. उपहस् – उपे
  16. उपेक्ष् – उलूलुध्वनि
  17. उल्का – उह्र