श्रीमद्भगवद्गीताBhagavad Gītā · in the light of Sri Aurobindo, home
Sign in
ApteAll dictionariesSanskrit dictionaryDhātuPāṇiniConjugationDeclensionInflected formsParts of speechWord frequencyTree diagramAnalyzerRootsQuarter-verse indexMemorable linesNames

कोशःDictionaries

Apte Dictionary

V. S. Apte, The Practical Sanskrit–English Dictionary. Look up any word of the Gita in Devanagari, IAST or Harvard-Kyoto, or browse the headwords letter by letter.

Entry तनु

  1. तनुtanua.(-नु, -न्वी f.) [तन्-उन्]
    1. (-नु, -न्वी Feminine) तन्-उन्
    2. Thin, lean, emaciated; वीतप्रभावतनुरप्यतनुप्रभावः Ki.16.64.
    3. Delicate, slender, slim (as a limb, as a mark of beauty); तनुवृत्तमध्यः R.6.32; Compare तन्वङ्गी
    4. Fine, delicate (as cloth); स्तनेषु तन्वंशुकमुन्नतस्तना Ṛs.1.7.
    5. Small, little, tiny, scanty, few, limited; तनुवाग्विभवोऽपि सन् R.1.9;3.2; तनुत्यागो बहुग्रहः H.2.89. 'giving little' etc.
    6. Trifling, unimportant, little; Amaru.28.
    7. Shallow (as a river) -Feminine
    8. The body, the person.
    9. Outward form, manifestation; प्रत्यक्षाभिः प्रपन्नस्तनुभिरवतु वस्ताभिरष्टाभिरीशः Ś.1.1; M.1.1.
    10. Nature, the form or character of anythig; तीक्ष्णां तनुं यः प्रथमं जहाति सोऽनन्त्यमाप्नोत्यभयं प्रजाभ्यः Mb.12.245. 26.
    11. Skin. Compare Latin tenuis, English thin. -Compound

    Derived forms and compounds

    • -अङ्ग Adjective having slender limbs, delicate. (-ङ्गी) a delicate woman.

    • -ऊनः the wind.

    • -कूपः a pore of the skin.

    • -गृहम्, -स्थानम् The first lunar mansion.

    • -छद् (-द)Adjective protecting, clothing.

    • -छदः an armour; ततस्तु द्रुपदानीकं शरैश्छिन्नतनुच्छदम् Mb.7.168.26; तरुपलाशसवर्णतनुच्छदः R.9.51;12.86.

    • -ज

      1. Adjective born from the body; वाञ्छैव सूचयति पूर्वतरं भविष्यं पुंसां यदन्यतनुजं त्वशुभं शुभं वा Pt.2.8.
      2. (जः) a son; Bhāg.5.9.6.
      3. the hair on the body; स्निग्धहर्यक्षतनुजश्मश्रुप्रवरमूर्द्धजम् Rām.1.16.12.

    • -जा a daughter.

    • -त्यज्

      1. Adjective risking one's life.
      2. giving up one's person, dying; योगेनान्ते तनुत्यजाम् R.1.8.
      3. rash, desperate, fool-hardy.

    • -त्याग Adjective spending little, sparing, niggardly.

    • -त्रम्, -त्राणम् an armour; रक्षन् विप्रांस्तनुत्रवान् Bk; Bhāg.8.1.37.

    • -दानम्

      1. offering the body (for sexual intercourse).
      2. Adjective scanty gift.

    • -धी Adjective littleminded.

    • -प्रकाश Adjective of dim lustre; तनुप्रकाशेन विचेयतारका; R.3.2.

    • -बीजः the jujube.

    • -भवः a son. (-वा) a daughter.

    • -भस्त्रा the nose.

    • -भृत् Masculine any being furnished with a body, a living being; particularly a human being; कल्पं स्थितं तनुभृतां तनुभिस्ततः किम् Bh.3.73.

    • -मध्य Adjective having a slender waist. (-ध्यम्) the waist. (-ध्या) a metre.

    • -रसः perspiration.

    • -रुह् Neuter,

    • -रुहम्

      1. the hair of the body.
      2. a feather; तनुरुहाणि पुरो विजितध्वनेः Śi.6.45; Mv.6.33.

    • -लता Adjective slender body; एणीदृशस्तनुलता तनुते मुदं नः Parasmaipada R.2.19.

    • -वातः a kind of hell; Jain.

    • -वारम् an armour; तनुवारभसो भास्वानधीरोऽविनतोरसा Ki.15.23.

    • -व्रणः a pimple.

    • -संचारिणी a young woman, a girl ten years old.

    • -सरः perspiration.

    • -ह्रदः the anus.

    In the Gita7·219·11

    यो यो यां यां तनुं भक्तः श्रद्धयार्चितुमिच्छति ।

    yo yo yāṁ yāṁ tanuṁ bhaktaḥ śraddhayārcitumicchati, — Whatever form of Me any devotee with faith desires to worship, I make that faith of his firm and undeviating. 7·21
    • तनुम्tanumaccusative singular of the feminine noun tanu (a body, form, manifestation).
    Source: ApteSearch all dictionariesAnalyse the word

Browse by letter

Headwords under त

Part 1 of 8 त – तपनीयAll parts
  1. त – तपनीय
  2. तपस् – तलाची
  3. तलिका – तारकिणी
  4. तारकित – तिष्ठद्धोम
  5. तिष्य – तुष्य
  6. तुस् – तैलिनम्
  7. तैलिनी – त्रैशङ्कव
  8. त्रोटकम् – त्सारुक