श्रीमद्भगवद्गीताBhagavad Gītā · in the light of Sri Aurobindo, home
Sign in
ApteAll dictionariesSanskrit dictionaryDhātuPāṇiniConjugationDeclensionInflected formsParts of speechWord frequencyTree diagramAnalyzerRootsQuarter-verse indexMemorable linesNames

कोशःDictionaries

Apte Dictionary

V. S. Apte, The Practical Sanskrit–English Dictionary. Look up any word of the Gita in Devanagari, IAST or Harvard-Kyoto, or browse the headwords letter by letter.

Entry पद्

  1. पद्padm.A foot.

    [पद्-क्विप्] (This word has no forms for the first five inflections; it is optionally substituted for पद after Accusative dual)

    1. A foot.
    2. A quarter, a fourth part (as of a stanza).

    Derived forms and compounds

    • -काषिन्

      1. Adjective
      2. rubbing or scratching the feet.
      3. going on foot, pedestrian. (-Masculine) a footman; पत्काषिणस्तीर्थजलाऽर्थमाशु Bk.3.4.

    • -गः (पद्गः) a foot-soldier.

    • पद् pad

      1. I. 1 Ā. (पदयते) To go or move. -II. 4. Ā. (पद्यते, पन्न; caus. पादयति-ते; desid, पित्सते)
      2. To go, move.
      3. To go to, approach (with Accusative)
      4. To attain, obtain, gain; ज्योतिषामाधिपत्यं च प्रभावं चाप्यपद्यत Mb.
      5. To observe, practise; स्वधर्मं पद्यमानास्ते Mb.
      6. Vedic To fall down with fatigue.
      7. Vedic To perish.
      8. To fall out. -III. 1 Parasmaipada (पदति) To stand fast or fixed.

    • -जः

      1. (ज्जः) a footman.
      2. a Śūdra; Compare पद्भ्यां शूद्रो अजायत.

    • -नद्धा, -नध्री a shoe, boot.

    • -निष्कः one quarter of a Niṣka.

    • -रथः (पद्रथः) a footsoldier, footman; त्वं पद्रथानां किल यूथपाधिपः Bhāg.3.18. 12.

    • -शब्दः noise of footsteps.

    • -हतिः, -ती

      1. Feminine ( पद्धतिः, ती) a way, path, road, course (Figurative also); इयं हि रघुसिंहानां वीरचारित्रपद्धतिः Ubbayapada (Parasmaipada and Atmanepada)5.22; R.3.46;6.55;11.87; कविप्रथमपद्धतिम् 15.33; 'the first way shown to poets'.
      2. a line, row, range.
      3. a surname, title or epithet, a word denoting caste or profession in compounds which are used as proper names; Exempli gratia, for example गुप्त, दास, दत्त etc.
      4. Name of a class of writings.

    • -हिमम् (पद्धिमम्) coldness of the feet.

    In the Gita2·36·3913·1918·74·117·147·157·207·1913·31+2

    क्लैब्यं मा स्म गमः पार्थ नैतत्त्वय्युपपद्यते।

    klaibyaṁ mā sma gamaḥ pārtha naitattvayyupapadyate, — Fall not from the virility of the fighter and the hero, O Partha! it is not fitting in thee. Shake off this paltry faintheartedness and arise, O… 2·3
    • उपपद्यतेupapadyatepresent 3rd person singular of the verbal root pad (to stand fixed) with the prefix upa (to fit).
    • प्रपद्यन्तेprapadyantepresent 3rd person plural of the verbal root pad (to go) with the prefix pra (to approach, worship, to turn towards or to seek).
    • प्रपद्यतेprapadyatepresent 3rd person singular of the verbal root pad (to go) with the prefix pra (to approach, worship, to turn away or to seek).
    • सम्पद्यतेsampadyatepassive 3rd person singular of the etmanepada verbal root pad (to go, resort to, observe) with the prefix sam (to obtain, get into, be absorbed in, to fall into, to attain).
    • प्रतिपद्यतेpratipadyatepresent 3rd person singular of the verbal root pad (to go) with the prefix prati (to attain).
    • प्रपद्येprapadyepresent 1st person singular of the verbal root pad (to go) with the prefix pra (to approach, worship, to turn towards or to seek).
    Source: ApteSearch all dictionariesAnalyse the word

Browse by letter

Headwords under प

Part 2 of 38 पठनम् – पनस्यतिAll parts
  1. प – पठक
  2. पठनम् – पनस्यति
  3. पनस्यु – पराहन्
  4. परि – परिचिन्त्
  5. परिचिन्तनम् – परिनिष्पत्ति
  6. परिन्यास – परिमृज्
  7. परिमृद् – परिशुश्रूषा
  8. परिशुष् – परेत
  9. परेति – पर्वतीकृ
  10. पर्वतीय – पाचक
  11. पाचन – पादक्रमिक
  12. पादयति – पारिन्द्र
  13. पारिपन्थिक – पाशिक
  14. पाशिक्यम् – पिनाकी
  15. पिन्यास – पुण्ड्
  16. पुण्ड – पुष्पंधय
  17. पुष्पकम् – पृषोदर
  18. पृषोद्यानम् – पौंश्चलेय
  19. पौंश्चल्यम् – प्रकाश्
  20. प्रकाश – प्रघुण
  21. प्रघूर्ण – प्रण
  22. प्रणख – प्रतिग्रहिन्
  23. प्रतिग्रहीतृ – प्रतिबन्धि
  24. प्रतिबन्धिन् – प्रतिशक्
  25. प्रतिशम – प्रतीपायते
  26. प्रतीरम् – प्रत्युत्क्रम
  27. प्रत्युत्थानम् – प्रधानेन
  28. प्रधारण – प्रभञ्ज्
  29. प्रभञ्जनम् – प्रमेदित
  30. प्रमेय – प्रवयस्
  31. प्रवर – प्रवेल
  32. प्रवेश – प्रसारणम्
  33. प्रसारिणी – प्रहर्षणम्
  34. प्रहर्षित – प्राति
  35. प्रातिका – प्रार्थनीय
  36. प्रार्थयितृ – प्रेङ्ख्
  37. प्रेङ्ख – प्लक्ष
  38. प्लव – प्सुर