Apte Dictionary

1. पुष्पम्puṣpamA flower, blossom; पत्रं पुष्पं फलं तोयं यो मे भक्त्या प्रयच्छति Bg.9.26.

   [पुष्प् विकाशे-अच्]

   1. A flower, blossom; पत्रं पुष्पं फलं तोयं यो मे भक्त्या प्रयच्छति Bg.9.26.
   2. The menstrual discharge; as in पुष्पवती quod vide, which see
   3. A topaz (पुष्पराग); Rām.2.94.6.
   4. A disease of the eyes (albugo).
   5. The car or vehicle of Kubera; see पुष्पक.
   6. Gallantry, politeness (in love language).
   7. Expanding, blooming, blossoming (said to be Masculine in this sense).

   Derived forms and compounds

   • -अग्रम्

     1. pistil. कालः 'flower-time', the spring.
     2. the time of the menses.

   • -कासीसम् green (or black) sulphate of iron.

   • -कीटः a large black bee.

   • -केतनः, -केतुः

     1. the god of love. (-Neuter)
     2. calx of flowers.
     3. vitriol (used as a collyrium).

   • -गण्डिका Name of a kind of farce (in which men act as women and women as men); S. D.

   • -गृहम् a flowerhouse, conservatory.

   • -घातकः the bamboo.

   • -चयः

     1. gathering flowers
     2. a quantity of flowers.

   • -चापः the god of love.

   • -चामरः a kind of cane.

   • -जम् the juice of flowers.

   • -दः a tree.

   • -दन्तः

     1. Name of an attendant of Śiva.
     2. Name of the author of the Mahimnastotra.
     3. Name of the elephant presiding over the northwest; शुद्धाक्षमैन्द्रं भल्लाटं पुष्पदन्तं तथैव च Hariv.
     4. the sun and moon (dual).

   • -दामन् Neuter a garland of flowers.

   • -अञ्जनम्

     1. calx of brass used as a collyrium.
     2. A white flower-like substance which appears when zinc is mixed with copper and heated for preparing brass.
     3. Zinc oxide (Marâthî जस्तफूल).

   • -अञ्जलिः a handful of flowers.

   • -अनुगम् a powder promoting menstruation.

   • -अभिषेक Equivalent to denotes that the rest of the word under consideration is to be suppliedस्नान quod vide, which see

   • -अम्बु the honey of flowers.

   • -अम्बुजम् the sap of flowers.

   • -अवचयः collecting or gathering flowers.

   • -अवचायिन् Equivalent to पुष्पाजीव quod vide, which see

   • -अस्त्रः an epithet of the god of love.

   • -आकर Adjective rich or abounding in flowers; मासो नु पुष्पाकरः V.1.9.

   • -आगमः the spring.

   • -आजीवः a florist, garland-maker.

   • -आननः a kind of liquor.

   • -आपीडः a chaplet of flowers.

   • -आयुधः, -इषुः the god of love; पुष्पायुधं दुराधर्षम् Mb.1. 172.17; Mahimna 23.

   • -आसवम् honey.

   • -आसारः a shower of flowers; पुष्पासारैः स्नपयतु भवान् व्योमगङ्गाजलार्द्रैः Me.45.

   • -आस्तरकः, -आस्तरणम् the art of strewing flowers (one of the 64 Kalās).

   • -उद्गमः appearance of flowers.

   • -उद्यानम् a flower-garden.

   • -उपजीविन् Masculine a florist, gardener, garland-maker.

   • -करण्डकम् Name of the garden of Ujjayinī.

   • -करण्डिनी Name of the city, Ujjayinī.

   • -हासः

     1. an epithet of Viṣṇu.
     2. the blooming of flowers.

   • -हासा a woman in her courses.

   • -हीना a woman past child-bearing.

   • -द्रवः

     1. the sap or exudation of flowers.
     2. an infusion of flowers.

   • -द्रुमः a flowering tree.

   • -धः the offspring of an outcast Brāhmaṇa; Compare व्रात्यात् तु जायते विप्रात् पापात्मा भूर्जकण्टकः । आवन्त्यवाटधानौ च पुष्पधः शैख एव च ॥ Ms.1.21.

   • -धनुस्, -धन्वन् Masculine the god of love; द्रुतमेत्य पुष्पधनुषो धनुषः Śi.9.41; शतमखमुपतस्थे प्राञ्जलिः पुष्पधन्वा Ku.2.64.

   • -धरः Adjective bearing flowers.

   • -धारणः an epithet of Viṣṇu.

   • -ध्वजः the god of love.

   • -निक्षः a bee.

   • -निर्यासः, -निर्यासकः the sap, nectar, or juice of flowers.

   • -नेत्रम् the tube of a flower.

   • -पत्रिन् Masculine the god of love.

   • -पथः, -पदवी the vulva.

   • -पुटः

     1. the calyx of a flower.
     2. (in music) a particular position in dancing.

   • -पुरम् Name of Pāṭaliputra; प्रासादवातायनसंश्रितानां नेत्रोत्सवं पुष्पपुराङ्गनानाम् R.6.24.

   • -प्रचयः, -प्रचायः the plucking or gathering of flowers.

   • -प्रचायिका gathering of flowers.

   • -प्रस्तारः a bed or couch of flowers.

   • -फलः the wood-apple tree.

   • -बटुकः a courtier, gallant; (Vartious reading for पुष्पनाटक), -बलिः an offering of flowers.

   • -बाणः, -वाणः an epithet of the god of love.

   • -भद्रः a kind of pavilion with 62 columns.

   • -भवः the nectar or juice of flowers.

   • -मञ्जरिका a blue lotus.

   • -माला a garland of flowers.

   • -मासः

     1. the month of Chaitra; मम त्वयं विना वासः पुष्पमासे सुदुःसहः Rām.4.1. 41.
     2. the spring; अजितभुवनस्तथा हि लेभे सिततुरगे विजयं न पुष्पमासः Ki.1.35.

   • -यमकम् a kind of Yamaka; Compare Bk.1.14.

   • -रजस् Neuter the pollen.

   • -रथः a carriage for travelling or for pleasure (but not for war); मुख्यः पुष्परथो युक्तः किं न गच्छति तेऽग्रतः Rām.2.26.15.

   • -रसः the nectar or juice of flowers. denotes that the rest of the word under consideration is to be suppliedआह्वयम् honey.

   • -रागः, -राजः a topaz.

   • -रेणुः pollen; वायुर्विधूनयति चम्पकपुष्पपेणून् Kavirahasya; R.1.38.

   • -पुष्परोचनः the Nāgakesara tree.

   • -लावः a flower-gatherer. (-वी) a female flowergatherer; Me.26.

   • -लिक्षः, -लिह् Masculine a bee.

   • -लिपिः A particular style of writing.

   • -वर्षः, -वर्षणम् a shower of flowers; सुरभि सुरविमुक्तं पुष्पवर्षं पपात R.12.12; पुष्पवर्षो महानभूत् Rām.

   • -वाटिका, -वाटी Feminine a flower-garden.

   • -वृक्षः a tree bearing flowers.

   • -वृष्टिः Feminine a shower of flowers; परस्परशरव्राताः पुष्पवृष्टिं न सेहिरे R.12.94.

   • -वेणी a garland of flowers.

   • -शकटिका, -शकटी a heavenly voice, voice from heaven. denotes that the rest of the word under consideration is to be suppliedनिमित्तज्ञानम् Knowledge of the omens which result from heavenly voices (one of the 64 Kalās).

   • -शय्या a flowery bed, a couch of flowers.

   • -शरः, -शरासनः, -सायकः the god of love.

   • -समयः the spring.

   • -सारः, -स्वेदः the nectar or honey of flowers.

   • -सारा the holy basil.

   • -सिता a kind of sugar.

   • -स्नानम् a kind of inauguration.

   In the Gita·9·26

   पत्रं पुष्पं फलं तोयं यो मे भक्त्या प्रयच्छति ।

   • पुष्पम्puṣpamaccusative singular of the neuter noun puṣpa (a flower).

   Source: ApteSearch all dictionariesAnalyse the word

Browse by letter

• पुष्पकम्
• पुष्पध
• पुष्पम्
• पुष्पलक
• पुष्पवत्
• पुष्पा
• पुष्पिका
• पुष्पिणी
• पुष्पित
• पुष्पिन्
• पुष्य
• पुष्यलक
• पुस्
• पुस्त्
• पुस्तक
• पुस्तम्
• पू
• पूग
• पूगी
• पूज्
• पूजक
• पूजनम्
• पूजयान
• पूजा
• पूजित
• पूजिल
• पूज्य
• पूण्
• पूत्
• पूत
• पूतन
• पूति
• पूतिक
• पूतिका
• पूत्कारी
• पूत्कृ
• पूत्रिम
• पून
• पूनि
• पूप
• पूय्
• पूय
• पूयनम्
• पूर्
• पूर
• पूरक
• पूरण
• पूरयितृ
• पूरिक
• पूरित
• पूरुष
• पूर्ण
• पूर्णक
• पूर्णिका
• पूर्णिमा
• पूर्त
• पूर्ति
• पूर्य्य
• पूर्व्
• पूर्व
• पूर्वक
• पूर्वतन
• पूर्वतस्
• पूर्वत्र
• पूर्ववत्
• पूर्विन्
• पूर्वेगम
• पूर्वेद्युस्
• पूर्व्य
• पूल्
• पूल
• पूलाक
• पूलिका
• पूल्यम्
• पूष्
• पूष
• पूषन्
• पृ
• पृक्त
• पृक्ति
• पृक्थम्
• पृक्षस्
• पृच्
• पृच्छक
• पृच्छनम्
• पृच्छा
• पृञ्ज्
• पृड्
• पृणाका
• पृत्
• पृतनम्
• पृतना
• पृतनाज्यम्
• पृतनायु
• पृतन्यति
• पृतन्या
• पृथ्
• पृथ
• पृथक्
• पृथक्त्वम्
• पृथवी
• पृथा
• पृथिका
• पृथिवी
• पृथु
• पृथुक
• पृथुल
• पृथ्वी
• पृथ्वीका
• पृदाकु
• पृशन
• पृष्
• पृषत्
• पृषत
• पृषत्क
• पृषन्ति
• पृषभाषा
• पृषाकरा
• पृषातकम्
• पृषोदर