स्वरsvaraa.Going; one who goes (this meaning is given only by Gīrvaṇa.); असौ स्वर इतीममाचक्षते स्वर इति प्रत्या- स्वर…
Going; one who goes (this meaning is given only by Gīrvaṇa.); असौ स्वर इतीममाचक्षते स्वर इति प्रत्या- स्वर इत्यमुं ...... चोद्गीथमुपासीत Ch. Up.1.3.2.
Derived forms and compounds
-
स्वरः svarḥ
- स्वर्-अच्, स्वृ-अप् वा
- Sound, noise.
- Voice; स्वरेण तस्याममृतस्रुतेव प्रजल्पितायामभिजातवाचि Ku.1.45.
- A note of the musical scale or gamut, a tone, tune; (these are seven: निषादर्षभगान्धारषड्जमध्यमधैवताः ॥ पञ्चम- श्चेत्यमी सप्त तन्त्रीकण्ठोत्थिताः स्वराः Ak.); सप्त स्वरास्त्रयो ग्रामा मूर्छनाश्चैकविंशतिः Pt.5.54.
- The number 'seven'.
- A vowel.
- An accent; (these are three; उदात्त, अनुदात्त and स्वरित q. quod vide, which see v.); निहन्त्यरीनेकपदे य उदात्तः स्वरानिव Śi.2.95.
- Air breathed through the nostrils.
- Snoring.
- Sweetness of tune or tone; तस्मादार्त्विज्यं करिष्यन् वाचि स्वरमिच्छेत तया वाचा स्वरसंपन्नयार्त्विज्यं कुर्यात् Bṛi. Up.1.3.25.
-
-रा Name of the chief wife of Brahman.
-
-अंशः a half or quarter tone (in music).
-
-अङ्कः a kind of musical composition.
-
-अन्तरम् the interval between two vowels, hiatus.
-
-उदय
- Adjective followed by a vowel.
- (यः) the production of sound.
- see स्वरशास्त्र.
-
-उपघातः hoarseness.
-
-उपध Adjective preceded by a vowel.
-
-कम्पः trembling of tone.
-
-कर Adjective producing voice -क्षयः the loss of voice.
-
-ग्रामः the musical scale, gamut.
-
-च्छिद्रम् the sound-hole of a flute.
-
-दीप्त Adjective (in augury) inauspicious with regard to voice.
-
-नाभिः a kind of flute.
-
-पत्तनम् Name of the Sāma-veda.
-
-परिवर्तः change of voice.
-
-वद्ध composed in musical measure.
-
-ब्रह्मन् the Brahman as manifested in sound; स्वरब्रह्मणि निर्भातहृषीकेशपदाम्बुजे अखण्डं चित्तमावेश्य लोकाननुचरन् मुनिः ॥ Bhāg.6.5.22.
-
-भक्तिः Feminine a vowel-sound phonetically inserted in the pronunciation of र् or ल् when these letters are followed by a sibilant or any single consonant; (Exempli gratia, for example वर्ष pronounced as वरिष).
-
-संयोगः
- the junction of vowels.
- the union of notes or sounds, id est, that is voice; अन्य एवैष स्वरसंयागः Mk.1,3; Ubbayapada (Parasmaipada and Atmanepada)3; पण्डितकौशिक्या इव स्वरसंयोगः श्रूयते M.5. भङ्गः, भेदः indistinctness of utterance, broken articulation.
- hoarseness or cracking of voice.
-
-भङ्गिन् Masculine a kind of bird.
-
-मञ्चनृत्यम् a kind of dance.
-
-मण्डलम् the circle of notes, arrangement of musical scales; सप्त स्वरास्त्रयो ग्रामा मूर्च्छनाश्चैकविंशतः तानास्त्वेकोनपञ्चाशदित्येतत्स्वरमण्डलम् ॥ Pt.5. 54.
-
-मण्डलिका a kind of lute (वीणा).
-
-मात्रा strength of sound.
-
-योगः voice.
-
-लासिका a flute, pipe.
-
-विभक्तिः separation of a vowel.
-
-शास्त्रम्
- the science of the modulation of sounds.
- the science of the passage of the air through the nostrils (as bearing on the prognostication of future events).
-
-शुद्ध Adjective correct in musical measure.
-
-शून्य Adjective without musical notes, unmelodious, unmusical.
-
-संक्रमः
- a transition or succession of notes; तं तस्य स्वरसंक्रमं मृदुगिरः श्लिष्टं च तन्त्रीस्वनम् Mk.3.5.
- the gamut.
-
-संदेहविवादः a kind of round game; K.
-
-संधिः the coalition of vowels.
-
-संपद् Feminine melody of voice.
-
-संपन्न Adjective having a melodious voice.
-
-सामन् Masculine Plural epithets of particular days in a sacrificial session.
