पुनर्punarreturn.
Derived forms and compounds
-
-आवर्तः
- return.
- repeated birth.
-
-आवर्तिन् Adjective returning to mundane existence; आ ब्रह्मभुवनाल्लोकाः पुनरावर्तिनोऽर्जुन Bg.8.16.
-
-आवृत् Feminine
-
-आवृत्तिः
- Feminine
- repetition.
- return to worldly existence repetition of birth; करोति पुनरावृत्तिस्तेषामिह न विद्यते Y.3.194.
- revision, another edition (of a book etc.).
-
-उक्त
- Adjective
- said again, repeated, reiterated.
- superfluous, unnecessary; शशंस वाचा पुनरुक्तयेव R.2.68; Śi.7.64.
- repetition.
- superfluity, uselessness, tautology.
-
-उत्थानम् rising again, resurrection.
-
-उत्पत्ति
- Feminine
- (क्तम्), पुनरुक्तता repetition.
- superfluity, redundancy, uselessness, tautology; V.5.15; व्यापारैः पुनरुक्त- भुक्तविषयैरेवंविधेनामुना संसारेण कदर्थिताः Bh.3.78. denotes that the rest of the word under consideration is to be suppliedजन्मन् Masculine a Brāhmaṇa (द्विजन्मन्). पुनरुक्तवदाभासः seeming tautology, appearance of repetition, regarded as a figure of speech; Exempli gratia, for example भुजंगकुण्डलीव्यक्तशशिशुभ्रांशुशीतगुः । जगन्त्यपि सदापायादव्याच्चेतोहरः शिवः S. D.632; (here the first impression of the tautology is removed when the passage is rightly understood; Compare also K. Parasmaipada9 under पुनरुक्तवदाभास).
-
-उक्तिः Feminine
-
पुनर् punar, Indeclinable
- Again, once more, anew; न पुनरेवं प्रवर्ति- तव्यम् Ś.6; किमप्ययं बटुः पुनर्विवक्षुः स्फुरितोत्तराधरः Ku.5.83; so पुर्नभू 'to become a wife again.'
- Back, in an opposite direction (mostly with verbs); पुनर्दा 'to give back, restore'; पुनर्या -इ-गम् etc. 'to go back, return' etc.
- On the other hand, on the contrary, but, however, nevertheless, still (with an adversative force); प्रसाद इव मूर्तस्ते स्पर्शः स्नेहार्द्रशीतलः । अद्याप्यानन्दयति मां त्वं पुनः क्वासि नन्दिनि Ubbayapada (Parasmaipada and Atmanepada)3.14; मम पुनः सर्वमेव तन्नास्ति Ubbayapada (Parasmaipada and Atmanepada)3.
- Further, furthermore, besides; पुनः पुनः 'again and again,' 'repeatedly', 'frequently'; पुनः पुनः सुतनिषिद्धचापलम् R.3.42; किं पुनः 'how much more', or 'how much less'; see under किम्. पुनरपि again, once more, and also; on the other hand.
-
-अन्वयः returning; किंवा गतोऽस्य पुनरन्वयमन्यलोकम् Bhāg.6.14.57.
-
-अपगमः going away again.
-
-अर्थिता a repeated request.
-
-आगत Adjective come back, returned; गोव्रजात् पुनरागतम् Ms.11.195.
-
-आगमः, -मनम् coming back, return; भस्मीभूतस्य देहस्य पुनरागमनं कुतः Sarva. S.; इष्टकामप्रसिद्ध्यर्थं पुनरागमनाय च Pūja Mantram.
-
-आधानम्, -आधेयम्
- renewing the consecrated fire; पुनर्दारक्रियां कुर्यात् पुनराधानमेव च Ms.5.168.
- a (virgin) widow remarried.
- re-existence.
-
-भोगः
- repeated enjoyment.
- return of fruition.
- repeated possession.
-
-वचनम्
- repetition.
- repeated scriptural injunction.
-
-वत्सः a weaned calf that begins to suck again.
-
-वसुः
- (usually dual)
- (वः) transmigration, repeated or recurring birth; metempsychosis; अदृष्टाश्रुतवस्तुत्वात् स जीवो यत् पुनर्भवः Bhāg. 1.3.32; ममापि च क्षपयतु नीललोहितः पुनर्भवं परिगतशक्तिरात्मभूः Ś.7.35; Ku.3.5.
- a finger nail, hair; Mb.13.111.98;
-
-भविन् Masculine the sentient soul.
-
-भावः new birth, repeated birth; न गच्छन्ति पुनर्भावं मुनयः संशितव्रताः Mb.12.279.5; मेने पुनर्भावमिवात्मनश्च Bu. Ch.3.25.
-
-भूः
- Feminine
- reunion.
- rekindling the sacred fire when it has been extinguished.
-
-संभवः
- (पुनःसंभवः) being born again (into the world), metempsychosis.
- the seventh lunar mansion (consisting of two or four stars); गां गताविव दिवः पुनर्वसू R.11.36.
- an epithet of Viṣṇu.
- of Śiva.
-
-विवाहः remarriage.
-
-संस्कारः (पुनःसंस्कारः) repetition of any Saṁskāra or purificatory ceremony.
-
-संगमः, -संधानम्
- (पुनःसंधानम् etc.)
- reproduction.
- return of birth, metempsychosis.
-
-उत्पादनम् reproduction.
-
-उपगमः return; क्वायोध्यायाः पुनरुपगमो दण्डकायां वने वः Ubbayapada (Parasmaipada and Atmanepada)2.13.
-
-उपोढा, -ऊढा a woman married again.
-
-क्रीया Feminine repetition, doing again; न च कृतस्य क्रमानुग्रहार्थं पुनःक्रिया न्याय्या । ŚB. on MS.12.1.16.
-
-गमनम् return, going again.
-
-जन्मन् Neuter repeated birth, metempsychosis; मामुपेत्य तु कौन्तेय पुनर्जन्म न विद्यते Bg.8.16.
-
-जात Adjective born again.
-
-डीनम् a particular manner of flying; Mb.8.41.28.
-
-णवः, -नवः 'growing again and again', a finger-nail.
-
-दारक्रिया marrying again, taking a second wife; Ms.5.168.
-
-नवा hog-weed, Boerhavia Procumbens (Marâthî घेटुळी).
-
-पुना (पुनःपुना) Name of a river in Behār; कीकटेषु गया रम्या नदी पुण्या पुनःपुना Vāyu. Parasmaipada
-
-प्रत्युपकारः returning one's obligations, requital.
-
-प्रसवः (See प्रतिप्रसवः) प्रतिषिद्धस्य पत्न्या अध्ययनस्य पुनःप्रसवे न किंचिदस्ति प्रमाणम् ŚB. on Ms.6.1.24.
-
-भव Adjective born again.
