श्रीमद्भगवद्गीताBhagavad Gītā · in the light of Sri Aurobindo, home
Sign in
ApteAll dictionariesSanskrit dictionaryDhātuPāṇiniConjugationDeclensionInflected formsParts of speechWord frequencyTree diagramAnalyzerRootsQuarter-verse indexMemorable linesNames

कोशःDictionaries

Apte Dictionary

V. S. Apte, The Practical Sanskrit–English Dictionary. Look up any word of the Gita in Devanagari, IAST or Harvard-Kyoto, or browse the headwords letter by letter.

Entry पुष्

  1. पुष्puṣTo nourish, bring up, maintain &c.
    1. To nourish, bring up, maintain etc.
    2. To increase, promote.
    3. To take care of, provide for.
    4. To put on, wear.

    Derived forms and compounds

    • पुष् puṣ

      1. 1, 4, 9 Parasmaipada (पोषति, पुष्यति, पुष्णाति, पुष्ट or पुषित)
      2. To nourish, foster, rear, bring up, nurture; तेनाद्य वत्समिव लोकममुं पुषाण Bh.2.46; पुष्णामि चौषधीः सर्वाः Bg.15. 13; Bk.3.13;17.32.
      3. To support, maintain, bear,
      4. To cause to thrive or grow, unfold, develop, bring into relief; पुपोष लावण्यमयान् विशेषान् Ku.1.25; R.3.32; न तिरोधीयते स्थायी तैरसौ पुष्यते परम् S. D.3.
      5. To increase, augment further, promote, enhance; पञ्चानामपि भूताना- मुत्कर्षं पुपुषुर्गुणाः R.4.11;9.5.
      6. To get, possess, have, enjoy; विमुक्तः संकल्पः किमभिलषितं पुष्यति न ते Bh.3.34.
      7. To show, exhibit, bear, display; वपुरभिनवमस्याः पुष्यति स्वां न शोभाम् Ś.1.19; Ku.7.18,78; R.16.58; 18.32; न हीश्वरव्याहृतयः कदाचित् पुष्णन्ति लोके विपरीतमर्थम् Ku.3.63; सूर्यापाये न खलु कमलं पुष्यति स्वामभिख्याम् Me.82.
      8. To be increased or nourished, thrive, prosper.
      9. To magnify, extol.
      10. To bud, bloom, blossom; पुष्यत्- पुष्करवासितस्य पयसो गण्डूषसंक्रान्तयः Ubbayapada (Parasmaipada and Atmanepada)3.16. Māl.9.34.
      11. To share, divide.
      12. To shine, beam, gleam; साधु साध्विति संहृष्टाः पुष्यमाणैरिवाननैः Mb.12.58.26. -Causal or 1 Ubbayapada (Parasmaipada and Atmanepada) (पोषयति-ते)

    • पुष् puṣ, Adjective

      1. Nourishing.
      2. Showing, displaying; योषितामतिमदेन जुघूर्णुर्विभ्रमातिशयपुंषि वपूंषि Śi.1.32.

    In the Gita15·13

    पुष्णामि चौषधीः सर्वाः सोमो भूत्वा रसात्मकः ॥

    puṣṇāmi cauṣadhīḥ sarvāḥ somo bhūtvā rasātmakaḥ. — I have entered into this form of earth (and am the spirit of its material force) and sustain by My might these multitudes. I am the godhead of Soma… 15·13
    • पुष्णामिpuṣṇāmipresent 1st person singular of the verbal root puṣ (to nourish).
    Source: ApteSearch all dictionariesAnalyse the word

Browse by letter

Headwords under प

Part 16 of 38 पुण्ड – पुष्पंधयAll parts
  1. प – पठक
  2. पठनम् – पनस्यति
  3. पनस्यु – पराहन्
  4. परि – परिचिन्त्
  5. परिचिन्तनम् – परिनिष्पत्ति
  6. परिन्यास – परिमृज्
  7. परिमृद् – परिशुश्रूषा
  8. परिशुष् – परेत
  9. परेति – पर्वतीकृ
  10. पर्वतीय – पाचक
  11. पाचन – पादक्रमिक
  12. पादयति – पारिन्द्र
  13. पारिपन्थिक – पाशिक
  14. पाशिक्यम् – पिनाकी
  15. पिन्यास – पुण्ड्
  16. पुण्ड – पुष्पंधय
  17. पुष्पकम् – पृषोदर
  18. पृषोद्यानम् – पौंश्चलेय
  19. पौंश्चल्यम् – प्रकाश्
  20. प्रकाश – प्रघुण
  21. प्रघूर्ण – प्रण
  22. प्रणख – प्रतिग्रहिन्
  23. प्रतिग्रहीतृ – प्रतिबन्धि
  24. प्रतिबन्धिन् – प्रतिशक्
  25. प्रतिशम – प्रतीपायते
  26. प्रतीरम् – प्रत्युत्क्रम
  27. प्रत्युत्थानम् – प्रधानेन
  28. प्रधारण – प्रभञ्ज्
  29. प्रभञ्जनम् – प्रमेदित
  30. प्रमेय – प्रवयस्
  31. प्रवर – प्रवेल
  32. प्रवेश – प्रसारणम्
  33. प्रसारिणी – प्रहर्षणम्
  34. प्रहर्षित – प्राति
  35. प्रातिका – प्रार्थनीय
  36. प्रार्थयितृ – प्रेङ्ख्
  37. प्रेङ्ख – प्लक्ष
  38. प्लव – प्सुर